Twoja pensja nie jest „uznaniowa”: o jej wysokości decyduje umowa o pracę, a pracodawca musi przy tym trzymać się kilku twardych granic – płacy minimalnej, zasady równej płacy i (od grudnia 2025 r.) jawności wynagrodzeń w rekrutacji. W 2026 r. na pełnym etacie nie możesz dostać mniej niż 4806 zł brutto, a od 1 stycznia 2027 r. – mniej niż 4950 zł brutto. Ta strona wyjaśnia, skąd bierze się kwota na twoim pasku i co możesz sprawdzić, zanim podpiszesz umowę.
Spis treściNajważniejszy dokument to umowa o pracę. Musi w niej być wpisane wynagrodzenie odpowiadające rodzajowi pracy, z wyszczególnieniem jego składników – np. pensja zasadnicza, premia, dodatek funkcyjny. Więcej o tym, co jeszcze musi zawierać umowa, przeczytasz na stronie Zawarcie umowy o pracę.
Szczegółowe zasady (np. tabele stawek, regulamin premii, dodatki) pracodawca opisuje w jednym z dokumentów wewnętrznych:
Kodeks mówi też ogólnie, że wynagrodzenie ma odpowiadać rodzajowi pracy i wymaganym kwalifikacjom oraz uwzględniać ilość i jakość pracy. Prawo do „godziwego wynagrodzenia” jest jedną z podstawowych zasad prawa pracy.
Minimalne wynagrodzenie to najniższa kwota, jaką pracodawca musi ci zapłacić za miesiąc pracy na pełnym etacie. Nie ma niższej stawki „na start” ani dla osób w pierwszej pracy.
| Okres | Umowa o pracę (pełny etat, miesięcznie) | Umowa zlecenia (za godzinę) |
|---|---|---|
| 2026 r. | 4806 zł brutto | 31,40 zł brutto |
| od 1 stycznia 2027 r. | 4950 zł brutto | 32,30 zł brutto |
Pracujesz na części etatu? Minimum liczy się proporcjonalnie – na pół etatu w 2026 r. to co najmniej 2403 zł brutto. Jeśli w danym miesiącu twoja pensja wyjdzie niższa od minimum, pracodawca musi dopłacić wyrównanie.
Do płacy minimalnej wlicza się pensja zasadnicza i inne składniki, np. premie czy nagrody. Nie wlicza się natomiast: wynagrodzenia za nadgodziny, dodatku za pracę w nocy, dodatku stażowego, nagrody jubileuszowej i odprawy emerytalno-rentowej. Czyli pracodawca nie może „dobić” cię do minimum dodatkiem nocnym – ten należy ci się ponad minimalną pensję. O dodatkach przeczytasz na stronach o nadgodzinach i pracy w nocy.
Od 24 grudnia 2025 r. pracodawca musi ci powiedzieć, ile zapłaci, zanim zaczniesz negocjacje. Podaje początkową kwotę albo przedział (widełki) wynagrodzenia, oparty na obiektywnych, neutralnych płciowo kryteriach. Może to zrobić:
Informacja ma przyjść z takim wyprzedzeniem, żebyś mógł/mogła się z nią spokojnie zapoznać – na papierze albo elektronicznie (np. mailem). Jeśli w firmie działa regulamin wynagradzania lub układ zbiorowy, pracodawca informuje cię też o ich zasadach płacowych.
Dwie ważne rzeczy dla kandydata: pracodawca nie może pytać, ile zarabiasz teraz albo ile zarabiałeś/zarabiałaś wcześniej, a ogłoszenia i nazwy stanowisk muszą być neutralne płciowo. Jak przygotować się do rozmowy o pieniądzach, podpowiadamy w poradniku Przebieg rozmowy kwalifikacyjnej.
Masz prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę albo pracę o jednakowej wartości. Prace mają jednakową wartość, gdy wymagają porównywalnych kwalifikacji (z dyplomu albo z praktyki i doświadczenia), porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku. Do porównania liczą się wszystkie składniki – nie tylko pensja, ale też premie, dodatki i świadczenia niepieniężne (np. karta sportowa, telefon do prywatnego użytku).
Gorsze wynagrodzenie np. ze względu na płeć, wiek, umowę na czas określony czy pracę na część etatu to dyskryminacja. Szczegóły i to, czego możesz się domagać, znajdziesz na stronie Równe traktowanie w zatrudnieniu.
Wszystkie kwoty w umowie i w przepisach o płacy minimalnej są brutto. Na konto trafia netto, czyli brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe), składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek dochodowy (PIT). Na umowie o pracę składki płacisz zawsze – także jako student przed 26. urodzinami (zwolnienie ze składek dotyczy tylko zlecenia).
Jeśli nie masz jeszcze 26 lat, nie płacisz PIT od przychodów do 85 528 zł rocznie – m.in. z umowy o pracę, zlecenia zawartego z firmą, praktyk absolwenckich i stażu uczniowskiego. Ulga nie obejmuje umowy o dzieło ani własnej działalności. Dzięki temu na rękę dostajesz więcej niż starszy kolega na tej samej pensji.
Orientacyjnie: przy płacy minimalnej 4806 zł brutto pracownik powyżej 26 lat dostaje na rękę ok. 3606 zł, a osoba do 26 lat z ulgą – ok. 3774 zł. To nasze wyliczenia przy pełnym etacie, standardowych kosztach uzyskania przychodu i złożonym PIT-2 (bez PPK); twoja kwota może się nieco różnić.
Ola (22 lata) dostaje ofertę pracy w kawiarni na pół etatu. W ogłoszeniu nie było stawki, więc przed rozmową dostaje od pracodawcy maila z widełkami. Po rozmowie sprawdza w projekcie umowy: wynagrodzenie nie może być niższe niż 2403 zł brutto (połowa płacy minimalnej w 2026 r.), a dodatek za zmiany nocne w weekendy ma być płacony osobno, ponad tę kwotę.
Kuba dowiaduje się, że kolega zatrudniony na to samo stanowisko w magazynie, z podobnym doświadczeniem, dostaje wyższą premię „bo jest na stałe”. Rodzaj umowy (czas określony czy nieokreślony) nie może być powodem gorszego wynagrodzenia.
Masz wątpliwości co do swojej pensji? Bezpłatnie doradzi ci Państwowa Inspekcja Pracy: 801 002 006 (telefon stacjonarny) lub 459 599 000 (komórka), pon.–pt. 9.00–15.00.
Podstawa prawna: art. 13, 18³c, 18³ca, 22¹ § 1 pkt 6, 29 § 1, 42, 77¹–77⁵ i 78 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP; ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę; rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242) i z 14 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213) w sprawie minimalnego wynagrodzenia; art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
poleca:
