Stosunek pracy z wyboru powstaje wtedy, gdy ktoś zostaje wybrany na funkcję, której pełnienie oznacza pracę na etacie – na przykład burmistrz czy starosta. Trwa tyle, ile mandat, a po jego wygaśnięciu Kodeks pracy chroni powrót do dawnej pracy albo daje odprawę.
Spis treściNie ma tu klasycznej umowy ani rekrutacji. O zatrudnieniu decydują wybory – powszechne albo przeprowadzone przez uprawniony organ, np. radę. Stosunek pracy powstaje tylko wtedy, gdy z wyboru wynika obowiązek pracy w charakterze pracownika. Mandat radnego, który nie jest etatem, takiego stosunku nie tworzy.
W czasie kadencji jesteś pracownikiem: masz wynagrodzenie, urlop i ubezpieczenia. Stosunek pracy kończy się automatycznie z wygaśnięciem mandatu – bez wypowiedzenia.
Najczęściej samorządowców. Na podstawie wyboru pracują m.in.:
Jeśli byłeś na urlopie bezpłatnym u poprzedniego pracodawcy, masz prawo wrócić do niego na stanowisko z wynagrodzeniem równorzędnym z tym, które miałeś wcześniej. Musisz jednak zgłosić powrót w ciągu 7 dni od zakończenia pracy z wyboru. Jeśli się spóźnisz – chyba że z przyczyn od ciebie niezależnych – stosunek pracy z dawnym pracodawcą wygasa.
Jeśli nie byłeś na urlopie bezpłatnym (np. wcześniej nie pracowałeś albo zwolniłeś się z poprzedniej pracy), po zakończeniu kadencji dostajesz odprawę w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
Kuba pracuje w urzędzie gminy, wygrywa wybory na burmistrza i bierze urlop bezpłatny. Po kadencji ma 7 dni, żeby zgłosić się do dawnego pracodawcy. Jeśli zgłosi się na czas, wraca na stanowisko z porównywalną pensją.
Na początku kariery raczej nie – chyba że startujesz w wyborach samorządowych. W zwykłej pracy obowiązuje umowa o pracę, a o jej zakończeniu przeczytasz na stronie o wygaśnięciu umowy. W razie wątpliwości zadzwoń na bezpłatną infolinię PIP: 801 002 006 lub 459 599 000.
Podstawa prawna: art. 73–75 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP; ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (art. 4).