aplikacja Matura google play app store

Komisja pojednawcza i mediacja w sporze z pracodawcą – jak dojść do ugody bez wyroku

Zanim pójdziesz do sądu pracy, możesz spróbować dogadać się z pracodawcą w komisji pojednawczej (jeśli działa w twojej firmie) albo przed mediatorem. Obie drogi są dobrowolne – nie musisz z nich korzystać, żeby złożyć pozew. Mogą jednak szybko zakończyć spór ugodą, bez czekania na wyrok.

Spis treści

⇑Czym jest komisja pojednawcza

To komisja w zakładzie pracy, która pomaga pracownikowi i pracodawcy zawrzeć ugodę. Nie jest obowiązkowa – powołują ją wspólnie pracodawca i zakładowy związek zawodowy, a jeśli związku nie ma, pracodawca po uzyskaniu pozytywnej opinii pracowników. Jeśli w twojej firmie komisji nie ma, po prostu idziesz do sądu.

Żeby komisja była bezstronna, nie mogą w niej zasiadać m.in. osoba zarządzająca firmą, główny księgowy, radca prawny ani osoba prowadząca sprawy kadrowe i płacowe. Sprawę rozpatruje zespół co najmniej 3 członków komisji.

⇑Jak złożyć wniosek

Wniosek składasz na piśmie albo ustnie do protokołu. Opisz, czego żądasz i dlaczego (np. wypłaty zaległego wynagrodzenia, uchylenia kary). Za postępowanie nic nie płacisz – koszty ponosi pracodawca, a ty zachowujesz wynagrodzenie za czas udziału w posiedzeniu.

Jeśli spór dotyczy zwolnienia z pracy albo odmowy przyjęcia do pracy, wniosek musisz złożyć przed upływem 21 dni – tylu, ile masz na odwołanie do sądu. Złożenie wniosku przerywa bieg tego terminu, a także bieg przedawnienia roszczeń.

⇑Ile to trwa

Komisja powinna doprowadzić do ugody w ciągu 14 dni od złożenia wniosku. Postępowanie kończy się automatycznie po 14 dniach w sprawach o zwolnienie lub nawiązanie umowy, a w pozostałych sprawach – po 30 dniach.

⇑Ugoda – i co dalej

  • Jest ugoda – wpisuje się ją do protokołu, który podpisują strony i członkowie zespołu. Ugoda nie może być sprzeczna z prawem. Jeśli pracodawca jej nie wykona, sąd pracy nadaje jej klauzulę wykonalności i możesz skierować sprawę do komornika.
  • Ugoda okazała się dla ciebie krzywdząca – możesz w ciągu 30 dni od jej zawarcia żądać w sądzie pracy uznania jej za bezskuteczną (w sprawach o zwolnienie lub nawiązanie umowy – w ciągu 14 dni).
  • Nie ma ugody – w ciągu 14 dni od zakończenia postępowania możesz zażądać, by komisja przekazała sprawę do sądu pracy (twój wniosek zastępuje wtedy pozew), albo złożyć pozew samodzielnie. Jak to zrobić, piszemy w tekście Sąd pracy – jak złożyć pozew.

⇑Mediacja – druga droga do ugody

Mediacji nie reguluje Kodeks pracy, tylko Kodeks postępowania cywilnego. To dobrowolna i poufna rozmowa z bezstronnym mediatorem, który pomaga stronom samodzielnie dojść do porozumienia. Można ją zacząć przed sprawą sądową (na podstawie umowy z pracodawcą) albo w trakcie sprawy – sąd może skierować strony do mediacji, ale odbędzie się ona tylko wtedy, gdy obie strony się zgodzą.

Mediacja skierowana przez sąd nie powinna trwać dłużej niż 3 miesiące. Ugoda zawarta przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd ma moc ugody sądowej, a wszczęcie mediacji przerywa bieg przedawnienia. Mediator pobiera wynagrodzenie według stawek z przepisów – zapytaj o koszty przed rozpoczęciem.

⇑Przykład

Ola pracuje na zmiany w centrum logistycznym. Pracodawca nie zapłacił jej dodatku za pracę w nocy za trzy miesiące. W firmie działa komisja pojednawcza, więc Ola złożyła wniosek. Po tygodniu zawarła ugodę: zaległość wypłacona w najbliższej wypłacie. Gdyby pracodawca jej nie dotrzymał, Ola mogłaby z ugodą pójść do sądu po klauzulę wykonalności.

Zanim zdecydujesz się na komisję, mediację czy pozew, możesz bezpłatnie zapytać o swoją sytuację w PIP: 801 002 006 lub 459 599 000 (pon.–pt. 9.00–15.00). Ogólne kroki w sporze opisujemy na stronie Spór z pracodawcą – od czego zacząć.

Podstawa prawna: art. 242–258, art. 291 § 5 i art. 295 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP; mediacja – Kodeks postępowania cywilnego.

⇑Źródła

Polityka Prywatności