Pracodawca ma wobec ciebie konkretne obowiązki: musi wyjaśnić, na czym polega twoja praca, płacić na czas, zapewnić bezpieczne warunki, traktować cię na równi z innymi i chronić przed mobbingiem. Od 5 listopada 2026 r. będzie obowiązywać nowa, szersza definicja mobbingu i wyższe minimalne zadośćuczynienie – na tej stronie wyjaśniamy, co się zmienia i co możesz zrobić.
Spis treściKodeks pracy wymienia je „w szczególności”, czyli lista nie jest zamknięta. Najważniejsze dla osoby, która zaczyna pracę:
Wynagrodzenie dostajesz co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym z góry. Pensja miesięczna przychodzi „z dołu”, najpóźniej w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca. Jeśli termin wypada w dzień wolny od pracy, pracodawca płaci dzień wcześniej.
Pieniądze trafiają na konto, które wskażesz; gotówkę dostaniesz tylko na swój wniosek. Więcej o tym, jak liczy się wynagrodzenie i co wolno z niego potrącić.
Pracodawca prowadzi twoje akta osobowe i dokumentację pracowniczą – papierowo lub elektronicznie – i przechowuje je przez 10 lat od końca roku, w którym skończyła się twoja praca. Na twój wniosek musi wydać kopię całości lub części dokumentacji. Gdy praca się kończy, wydaje świadectwo pracy i informację, jak długo przechowa twoje dokumenty.
Do 4 listopada 2026 r. mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie, które obniża ocenę przydatności zawodowej pracownika, poniża go lub ośmiesza, izoluje albo eliminuje z zespołu. Te warunki trzeba wykazać łącznie.
Od 5 listopada 2026 r. mobbingiem będzie po prostu uporczywe nękanie pracownika, czyli powtarzalne, nawracające lub stałe. Nie trzeba będzie już wykazywać, że trwało „długotrwale” ani że wywołało konkretny skutek.
Liczą się zachowania fizyczne, słowne i pozawerbalne (np. gesty, ostentacyjne ignorowanie). Mobbingiem jest też nakazywanie innym takich zachowań albo zachęcanie do nich. Nie ma znaczenia, czy sprawca „chciał” nękać – liczy się samo zachowanie.
Szef, przełożony, kolega z tego samego poziomu, podwładny, a nawet osoba pracująca na zleceniu lub B2B – pojedynczo albo w grupie.
Uzasadnione i wyrażone we właściwej formie zachowania, zwłaszcza rozliczanie cię z powierzonej pracy i rzeczowa krytyka. Nie jest nim też pojedynczy incydent, nawet jeśli narusza twoje dobra osobiste. Każdy przypadek ocenia się indywidualnie.
Nowe przepisy będą stosowane także do nękania, które zaczęło się przed 5 listopada 2026 r. i trwało po tej dacie.
| Sprawa | Do 4.11.2026 r. | Od 5.11.2026 r. |
|---|---|---|
| Zadośćuczynienie za krzywdę | „odpowiednia suma”, tylko przy rozstroju zdrowia | co najmniej 6-krotność płacy minimalnej, bez wykazywania rozstroju zdrowia |
| Odszkodowanie | co najmniej płaca minimalna | w wysokości szkody, którą trzeba wykazać (np. utracone zarobki) |
| Kwota minimalna zadośćuczynienia (wyliczenie) | – | 28 836 zł przy płacy minimalnej z 2026 r. (4806 zł); 29 700 zł od 1 stycznia 2027 r. (4950 zł) |
Zadośćuczynienie albo odszkodowanie płaci pracodawca. Może potem domagać się zwrotu od osoby, która cię nękała – w części odpowiadającej jej winie.
Każdy pracodawca będzie musiał systematycznie przeciwdziałać mobbingowi: zapobiegać mu, wykrywać go, właściwie reagować, naprawiać skutki i wspierać osoby poszkodowane. Taki sam obowiązek dotyczy nierównego traktowania.
Pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników będzie musiał spisać zasady, procedury i częstotliwość tych działań – w układzie zbiorowym, w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie. Na dostosowanie będzie miał 6 miesięcy od wejścia przepisów w życie, czyli do 5 maja 2027 r.
Pracodawca nie może cię ukarać ani zwolnić za to, że dochodzisz swoich praw – ani ciebie, ani kolegi, który cię wspiera. Od 5 listopada 2026 r. za takie działania odwetowe będzie przysługiwać zadośćuczynienie co najmniej w wysokości płacy minimalnej albo odszkodowanie. O dyskryminacji przeczytasz więcej na stronie o równym traktowaniu.
Ola pracuje w call center. Kierownik od tygodni wyśmiewa ją przy zespole i pomija w mailach z grafikiem. To zachowania powtarzalne – od 5 listopada 2026 r. Ola nie będzie musiała udowadniać rozstroju zdrowia, żeby żądać zadośćuczynienia. Inaczej u Kuby: szef raz, rzeczowo skrytykował jego raport z błędami. To rozliczanie z pracy, a nie mobbing.
Bezpłatną poradę w sprawie mobbingu i obowiązków pracodawcy uzyskasz w Państwowej Inspekcji Pracy: 801 002 006 (telefon stacjonarny) lub 459 599 000 (komórka), pon.–pt. 9.00–15.00, a także w swoim okręgowym inspektoracie pracy.
Podstawa prawna: art. 18³ᵈ, 18³ᵉ, 29 § 3, 85, 86, 94, 94¹, 94², 94³, 94³ᵃ, 94⁴–94¹³ Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP; ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 1046) – zmiany od 5 listopada 2026 r.
poleca:
