Gdy pracownik kończy pracę, bo przechodzi na emeryturę albo na rentę z tytułu niezdolności do pracy, pracodawca musi mu wypłacić jednorazową odprawę – w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. To temat raczej dla twoich rodziców niż dla ciebie, ale warto znać zasadę, bo dotyczy każdego etatu, także zaczętego tuż po studiach.
Odprawa emerytalna lub rentowa przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę, który spełnia jednocześnie dwa warunki:
Nie ma wymogu minimalnego stażu u danego pracodawcy – wystarczy, że to zatrudnienie kończy się w związku z przejściem na świadczenie. Odprawa nie przysługuje osobom na umowie zlecenia ani o dzieło.
Kodeks gwarantuje odprawę w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Regulamin wynagradzania, układ zbiorowy albo umowa mogą przewidywać więcej (np. dwu- lub trzymiesięczną odprawę zależną od stażu) – wtedy obowiązuje korzystniejsza zasada.
Odprawę można dostać tylko raz w życiu. Jeśli ktoś otrzymał ją przy przejściu na rentę, a potem wrócił do pracy i później przeszedł na emeryturę, drugiej odprawy już nie dostanie.
Mama Oli pracuje w biurze rachunkowym. Gdy osiągnie wiek emerytalny, rozwiąże umowę i przejdzie na emeryturę, pracodawca wypłaci jej co najmniej jednomiesięczne wynagrodzenie jako odprawę. Odprawa emerytalno-rentowa nie wlicza się do płacy minimalnej – pracodawca nie może nią „wyrównywać” zbyt niskich pensji (więcej o tym na stronie Jak ustala się wynagrodzenie).
Inna odprawa przysługuje rodzinie zmarłego pracownika – opisujemy ją na stronie Odprawa pośmiertna. Wątpliwości co do odprawy wyjaśnisz bezpłatnie w Państwowej Inspekcji Pracy: 801 002 006 lub 459 599 000 (pon.–pt. 9.00–15.00).
Podstawa prawna: art. 92¹ Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP; art. 6 ust. 5 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
poleca:
