Uczysz się zawodu u fryzjera, piekarza, stolarza czy mechanika, który prowadzi zakład rzemieślniczy? To rzemieślnicze przygotowanie zawodowe. Masz wtedy te same prawa co każdy młodociany pracownik, a naukę kończysz egzaminem czeladniczym przed komisją izby rzemieślniczej.
Kodeks pracy mówi krótko: wszystkie przepisy o młodocianych stosuje się odpowiednio do osób zatrudnionych na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami. W praktyce to zwykle nauka zawodu w systemie dualnym – praktyka w zakładzie rzemieślniczym, a teoria w szkole branżowej I stopnia albo na kursach. Nauka zawodu trwa do 36 miesięcy.
Szkolić ucznia może rzemieślnik, który ma odpowiednie kwalifikacje zawodowe – co do zasady co najmniej tytuł mistrza w zawodzie – oraz przygotowanie pedagogiczne. Umowę zawiera się zwykle za pośrednictwem cechu, a nad przebiegiem nauki czuwają cech i izba rzemieślnicza.
Takie same jak każdy młodociany pracownik: umowę o pracę z określeniem rodzaju przygotowania, czasu nauki i wynagrodzenia (minimum to procent przeciętnego wynagrodzenia – umowa o naukę zawodu i wynagrodzenie), ochronę przed zwolnieniem, wliczanie lekcji do czasu pracy, zakaz nadgodzin i pracy w nocy (czas pracy młodocianych) oraz urlop w ferie szkolne (urlop młodocianego).
Naukę zawodu u rzemieślnika kończy egzamin czeladniczy przeprowadzany przez komisję egzaminacyjną izby rzemieślniczej. Po jego zdaniu dostajesz świadectwo czeladnicze, czyli potwierdzenie, że jesteś wykwalifikowanym czeladnikiem w swoim zawodzie. Z czasem możesz zdobyć tytuł mistrza i sam szkolić uczniów.
Masz problem z pracodawcą-rzemieślnikiem? Najpierw porozmawiaj w cechu lub w szkole, a w sprawach prawa pracy zadzwoń na bezpłatną infolinię PIP: 801 002 006 lub 459 599 000.
Podstawa prawna: art. 206 w związku z art. 190–205 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP; rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; ustawa z 22 marca 1989 r. o rzemiośle.