Za bezpieczeństwo w pracy odpowiada przede wszystkim pracodawca – nie ty. To on musi przeszkolić cię z BHP, wysłać na badania lekarskie, dać odzież i sprzęt ochronny oraz powiedzieć, jakie zagrożenia czekają na twoim stanowisku. Wszystko to na swój koszt i zanim zaczniesz pracować.
Spis treściZanim staniesz za barem, przy kasie albo przy taśmie w magazynie, pracodawca powinien załatwić kilka rzeczy. Jeśli któregoś punktu brakuje, nie ma prawa dopuścić cię do pracy.
Więcej o samym szkoleniu przeczytasz na stronie Szkolenie BHP – instruktaż ogólny i stanowiskowy, a o badaniach – na stronie Badania lekarskie do pracy.
Kodeks pracy mówi wprost: pracodawca odpowiada za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie. Nie zmienia tego ani to, że pracownicy też mają obowiązki, ani to, że firma zleciła sprawy BHP zewnętrznemu specjaliście. W praktyce pracodawca musi m.in.:
Ważna zasada: koszty BHP w żaden sposób nie mogą obciążać pracowników. Nie płacisz za szkolenie, badania, rękawice ani buty ochronne – ani z góry, ani przez potrącenie z pensji.
Masz prawo wiedzieć, na co uważać. Pracodawca przekazuje pracownikom informacje o zagrożeniach w zakładzie i na poszczególnych stanowiskach, o tym, jak postępować w razie awarii, oraz o działaniach, które podjął, żeby te zagrożenia ograniczyć.
Musisz też wiedzieć, kto w firmie udziela pierwszej pomocy i kto odpowiada za gaszenie pożarów i ewakuację – z imienia i nazwiska, z miejscem pracy i numerem telefonu. Pracodawca wyznacza takie osoby i zapewnia apteczki, gaśnice oraz kontakt ze służbami ratunkowymi.
Gdy coś może zagrozić twojemu zdrowiu lub życiu, pracodawca ma cię niezwłocznie o tym poinformować i dać instrukcje, jak przerwać pracę i przejść w bezpieczne miejsce. Przy bezpośrednim zagrożeniu musi wstrzymać pracę i nie może kazać jej wznowić, dopóki zagrożenie nie zniknie.
Ty też możesz działać: jeśli grozi niebezpieczeństwo tobie lub innym, możesz podjąć kroki, by go uniknąć – nawet bez porozumienia z szefem. Nie możesz za to ponieść negatywnych konsekwencji, o ile nie zaniedbałeś swoich obowiązków. Szczegóły – w tym prawo do powstrzymania się od pracy – opisujemy na stronie Twoje prawa i obowiązki w BHP.
Umowa zlecenia. Jeśli pracujesz na zleceniu albo jako samozatrudniony w zakładzie lub w miejscu wskazanym przez firmę, ona też musi zapewnić ci bezpieczne i higieniczne warunki. Dotyczy to także studentów i uczniów na zajęciach (np. praktykach) w zakładzie. Zakres szkoleń i badań ustala wtedy zleceniodawca – najlepiej, żeby było to zapisane w umowie.
Praca zdalna. Przepisy BHP obowiązują również w domu, ale w okrojonym zakresie – pracodawca nie odpowiada np. za stan twojego mieszkania. Robi za to ocenę ryzyka, która uwzględnia wpływ pracy na wzrok, kręgosłup i psychikę, i daje ci informację o zasadach bezpiecznej pracy. Więcej na stronie Praca zdalna.
Kuba dostał wakacyjną pracę na magazynie. Kierownik mówi: „Zaczynasz jutro, szkolenie zrobimy kiedyś, a buty kup sobie sam”. To niezgodne z prawem. Bez szkolenia BHP i aktualnego orzeczenia lekarskiego Kuba nie powinien w ogóle zacząć pracy, a buty robocze – jeśli są potrzebne na tym stanowisku – ma dostać od pracodawcy za darmo.
Masz wątpliwości co do BHP w swojej pracy? Zadzwoń na bezpłatną linię BHP Głównego Inspektoratu Pracy (22 111 35 27, wtorki i czwartki 9–15) albo do Centrum Poradnictwa PIP: 801 002 006 (z telefonu stacjonarnego) lub 459 599 000 (z komórki), pon.–pt. 9–15.
Podstawa prawna: art. 207–209³, 226, 237³, 237⁶–237⁹, 283 i 304 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP.
poleca:
