Dostałeś ofertę „na B2B” i nie wiesz, czy to się opłaca? Porównujemy B2B z umową o pracę i umową zlecenia z perspektywy studenta i absolwenta w 2026 r.: składki, podatek, urlop, chorobowe, ryzyko fałszywego samozatrudnienia i to, na co uważać w samej umowie.
B2B (business to business) to współpraca dwóch firm. W praktyce oznacza to, że zakładasz jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) i podpisujesz z firmą umowę o świadczenie usług. Co miesiąc wystawiasz fakturę, a składki ZUS i podatek rozliczasz sam.
Na B2B nie jesteś pracownikiem, więc nie obejmuje cię Kodeks pracy – nie masz ustawowego urlopu, płatnego chorobowego od firmy ani ustawowego okresu wypowiedzenia. Wszystko to zależy od tego, co zapiszesz w umowie. W zamian zwykle dostajesz wyższą stawkę i więcej swobody.
| Kwestia | Umowa o pracę | Umowa zlecenia | B2B (własna firma) |
|---|---|---|---|
| ZUS i składka zdrowotna | tak – potrąca i odprowadza pracodawca | student do 26 lat: brak składek społecznych i zdrowotnej (wyjątek: zlecenie u własnego pracodawcy) | sam płacisz: na starcie ulga na start, potem preferencyjny ZUS (w 2026 r. 420,86 zł bez chorobowej) plus zdrowotna (od 432,54 zł na skali i liniowym) |
| PIT do 26 lat | ulga dla młodych – zwolnienie do 85 528 zł rocznie | ulga dla młodych, jeśli zlecenie zawarłeś z przedsiębiorcą | brak ulgi dla młodych – płacisz podatek według wybranej formy |
| Urlop | 20 dni (26 przy stażu min. 10 lat; studia wyższe liczą się jako 8 lat) | brak, chyba że wynika z umowy | brak – płatne przerwy tylko, jeśli je wynegocjujesz |
| Choroba | wynagrodzenie chorobowe przez 33 dni w roku, potem zasiłek z ZUS | student do 26 lat bez składek nie ma zasiłku | zasiłek tylko z dobrowolną chorobową, po 90 dniach ubezpieczenia |
| Wypowiedzenie | 2 tygodnie, 1 miesiąc lub 3 miesiące – zależnie od stażu u pracodawcy | według umowy | według umowy |
| Minimalne wynagrodzenie 2026 | 4806 zł brutto miesięcznie (pełny etat) | 31,40 zł brutto za godzinę | 31,40 zł za godzinę, jeśli działasz sam, bez pracowników i zleceniobiorców (są wyjątki) |
| Księgowość | po stronie pracodawcy | po stronie zleceniodawcy | po twojej stronie – sam albo biuro rachunkowe |
| Staż pracy (od 2026 r.) | wlicza się | wlicza się, jeśli podlegałeś z niego ubezpieczeniom | wlicza się okres prowadzenia działalności (z ubezpieczeniami) |
Od 2026 r. okresy prowadzenia firmy i wykonywania zleceń liczą się do stażu pracy – w firmach prywatnych od 1 maja 2026 r. Ma to znaczenie np. dla wymiaru urlopu i okresu wypowiedzenia na przyszłym etacie. Okresy potwierdza zaświadczenie z ZUS, dlatego zlecenie bez składek (np. studenta do 26 lat) może się nie wliczyć.
Dla studenta przed 26. urodzinami trudno pobić umowę zlecenia z firmą. Nie płacisz składek społecznych ani zdrowotnej, a dzięki uldze dla młodych do 85 528 zł rocznie nie płacisz też PIT. Na B2B od pierwszego miesiąca płacisz przynajmniej składkę zdrowotną.
Przykład (uproszczony, 2026 r.): student zarabia 6000 zł miesięcznie, czyli 72 000 zł rocznie. Na zleceniu z firmą – jeśli przez cały rok jest studentem i nie skończy 26 lat – nie zapłaci w tym roku składek ani podatku. Na B2B – przy 500 zł kosztów miesięcznie, preferencyjnym ZUS bez chorobowej i skali podatkowej – zapłaci 5050,32 zł składek społecznych oraz 9199,44 zł podatku i składki zdrowotnej, razem 14 249,76 zł. Wyliczenie krok po kroku znajdziesz w tekście o podatkach w firmie. Ulga na start obniżyłaby tę kwotę w pierwszych 6 miesiącach.
B2B zaczyna mieć sens, gdy:
Pamiętaj, że na B2B nie dostaniesz pieniędzy za urlop ani za chorobę (o ile nie zapiszesz tego w umowie), a składki ZUS płacisz także w miesiącu bez zleceń. Jeśli dorabiasz niewiele i dla klientów prywatnych, sprawdź też działalność nierejestrowaną. A jeśli wolisz etat albo zlecenie, przejrzyj oferty pracy.
Nazwa umowy nie decyduje o tym, jaka to współpraca. Według art. 22 § 1 Kodeksu pracy praca określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem to stosunek pracy. Taka praca jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę umowy (§ 1¹), a zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu tych warunków jest niedopuszczalne (§ 1²).
Podobny test ma prawo podatkowe. Według art. 5b ust. 1 ustawy o PIT twoje czynności nie są działalnością gospodarczą, jeśli łącznie: odpowiedzialność wobec osób trzecich za ich rezultat ponosi zlecający, pracujesz pod jego kierownictwem w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym oraz nie ponosisz ryzyka gospodarczego. Wtedy przychód nie jest traktowany jak przychód z firmy – a więc nie skorzystasz np. z liniowego czy ryczałtu.
Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy ma nowe uprawnienia. Jeśli firma nie wykona polecenia inspektora, okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy, czyli przekształcić nieprawidłową umowę cywilnoprawną w umowę o pracę. Od decyzji można odwołać się do sądu pracy, co wstrzymuje jej wykonanie.
Sygnały ostrzegawcze: pracujesz w stałych godzinach narzuconych przez firmę, w jej biurze, pod bieżącym nadzorem przełożonego, na jej sprzęcie, nie możesz mieć innych klientów i nie ponosisz żadnego ryzyka. Szczególnie uważaj, gdy pracodawca proponuje ci przejście z etatu na B2B przy tych samych obowiązkach – wtedy nie skorzystasz z ulgi na start ani preferencyjnego ZUS, a także z liniowego czy ryczałtu przy usługach dla tego pracodawcy.
Jeśli umowa jest długa lub skomplikowana, pokaż ją prawnikowi przed podpisaniem.
Ten tekst to ogólna informacja, a nie porada prawna czy podatkowa. W razie wątpliwości zapytaj w Krajowej Informacji Skarbowej, ZUS, Państwowej Inspekcji Pracy albo u doradcy.
poleca:
