Nadgodziny to praca ponad twoje normy czasu pracy – zwykle ponad 8 godzin dziennie albo ponad przeciętnie 40 godzin tygodniowo. Za każdą nadgodzinę należy ci się zwykłe wynagrodzenie plus dodatek 50% albo 100% – albo czas wolny. Pracodawca nie może zlecać ich bez ograniczeń: standardowy limit to 150 godzin w roku. Sprawdź, kiedy nadgodziny są legalne, ile za nie dostaniesz i kogo nie wolno nimi obciążać.
Spis treściNadgodziny (w przepisach: praca w godzinach nadliczbowych) to praca:
Liczy się doba pracownicza (24 godziny od rozpoczęcia pracy według grafiku), a nie doba kalendarzowa. Dlatego wcześniejsze przyjście do pracy następnego dnia też może dać nadgodziny – wyjaśniamy to na stronie Czas pracy – podstawowe pojęcia.
Nie są nadgodzinami: odpracowanie wyjścia w sprawach prywatnych, o które sam poprosiłeś (na wniosek papierowy lub elektroniczny), oraz wcześniejsze rozpoczęcie pracy przy ruchomym czasie pracy, jeśli wynika z rozkładu.
Kodeks dopuszcza nadgodziny tylko w dwóch sytuacjach:
„Szczególne” oznacza wyjątkowe, a nie stałe. Jeśli nadgodziny są codziennością, bo w firmie brakuje ludzi, to sygnał, że pracodawca może łamać przepisy.
Co do zasady polecenie pracy w nadgodzinach, wydane zgodnie z prawem, trzeba wykonać – pracownik ma obowiązek stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy i nie są sprzeczne z przepisami lub umową. Nie musisz jednak zgadzać się na polecenia, które łamią limity albo zakazy opisane niżej.
Za każdą nadgodzinę dostajesz zwykłe wynagrodzenie za tę godzinę plus dodatek:
| Dodatek | Kiedy |
|---|---|
| 100% | nadgodziny w nocy; w niedziele i święta, które nie są dla ciebie dniami pracy według grafiku; w dniu wolnym, który dostałeś za pracę w niedzielę lub święto; za przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy w okresie rozliczeniowym |
| 50% | nadgodziny w każdy inny dzień (np. zostajesz dłużej w zwykły dzień pracy) |
Dodatek liczy się od twojego wynagrodzenia zasadniczego (stawki godzinowej lub miesięcznej). Jeśli w umowie nie wyodrębniono takiego składnika – od 60% wynagrodzenia.
Kuba pracuje w magazynie za 4806 zł brutto (płaca minimalna w 2026 r.). W styczniu 2026 r. jego wymiar to 160 godzin, więc godzina pracy kosztuje ok. 30,04 zł. Zostaje w czwartek 2 godziny dłużej. Należy mu się za nie ok. 60 zł zwykłego wynagrodzenia i ok. 30 zł dodatku 50% – razem ok. 90 zł brutto. To nasze przykładowe wyliczenie; w twojej firmie kwota zależy od stawki i liczby godzin w miesiącu.
Pracodawca może zamiast dodatku dać ci wolne:
Gdy dostajesz czas wolny, dodatek już się nie należy (zwykłe wynagrodzenie za przepracowane godziny tak). Jeśli z powodu nadgodzin pracowałeś w swój dzień wolny (np. w sobotę przy pięciodniowym tygodniu), pracodawca musi dać ci w zamian inny cały dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego, w terminie uzgodnionym z tobą.
Kierownicy i osoby zarządzające firmą pracują w razie potrzeby poza normalnymi godzinami bez dodatku – z wyjątkiem kierowników komórek za nadgodziny w niedziele i święta, jeśli nie dostali za nie dnia wolnego.
Jeśli pracujesz na niepełnym etacie i zostajesz dłużej, ale nie przekraczasz 8 godzin dziennie ani 40 tygodniowo, to nie są klasyczne nadgodziny, tylko godziny ponad twój wymiar. W umowie o pracę musi być wpisane, ile takich godzin wolno ci przepracować – po przekroczeniu tego limitu należy ci się, poza zwykłym wynagrodzeniem, dodatek jak za nadgodziny. Więcej na stronie Normy i wymiar czasu pracy.
Jeśli pracodawca nie płaci za nadgodziny, możesz bezpłatnie zapytać Państwową Inspekcję Pracy (801 002 006 z telefonu stacjonarnego, 459 599 000 z komórki, pon.–pt. 9:00–15:00) lub złożyć skargę w okręgowym inspektoracie pracy.
Podstawa prawna: art. 100 § 1, 131, 149, 151–151⁶, 178 § 1–2, 203 § 1, 281 § 1 pkt 5, 282 § 1 pkt 1 i 291 § 1 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP.
poleca:
