Chcesz dorobić w wakacje albo po lekcjach, a nie masz jeszcze 18 lat? Możesz legalnie pracować na umowie o pracę przy lekkich pracach – to droga dla uczniów, którzy nie uczą się zawodu u pracodawcy. W wakacje wolno ci pracować najwyżej 7 godzin dziennie i 35 tygodniowo (do 16 lat – 6 godzin dziennie), w trakcie roku szkolnego – najwyżej 12 godzin tygodniowo. Poniżej wszystko, co trzeba wiedzieć przed pierwszą wakacyjną pracą.
Spis treściLekka praca to taka, która nie zagraża twojemu życiu, zdrowiu ani rozwojowi i nie przeszkadza w chodzeniu do szkoły. Kodeks nie podaje zamkniętej listy – każdy pracodawca, który chce zatrudniać młodocianych, sam sporządza wykaz lekkich prac. Musi go uzgodnić z lekarzem medycyny pracy, a potem uzyskać zatwierdzenie inspektora pracy. Wykaz zapisuje się w regulaminie pracy (albo w osobnym dokumencie, jeśli firma regulaminu nie ma) i nie może on obejmować prac wzbronionych młodocianym.
Przed dopuszczeniem do pracy pracodawca musi cię zapoznać z tym wykazem. W praktyce lekkie prace to np. obsługa klientów w lodziarni lub kawiarni, wykładanie lekkich towarów w sklepie, proste prace biurowe czy roznoszenie ulotek – ale o tym, co konkretnie możesz robić, decyduje zatwierdzony wykaz w twojej firmie.
| Okres | Do 16 lat | Powyżej 16 lat |
|---|---|---|
| Rok szkolny – w tygodniu | maks. 12 godzin | maks. 12 godzin |
| Rok szkolny – w dniu, w którym masz lekcje | maks. 2 godziny | maks. 2 godziny |
| Ferie i wakacje – na dobę | maks. 6 godzin | maks. 7 godzin |
| Ferie i wakacje – w tygodniu | maks. 35 godzin | maks. 35 godzin |
Limity dotyczą łącznie wszystkich twoich prac – jeśli dorabiasz w dwóch miejscach, godziny się sumują. Dlatego przed podpisaniem umowy pracodawca prosi cię o oświadczenie, czy pracujesz gdzieś jeszcze. Do tego dochodzą zasady wspólne dla wszystkich młodocianych: zakaz nadgodzin i pracy w nocy (dla ciebie to godziny 22.00–6.00), 30 minut płatnej przerwy, gdy pracujesz dłużej niż 4,5 godziny, i co najmniej 48 godzin wolnego w tygodniu, obejmujących niedzielę – szczegóły na stronie czas pracy i ochrona zdrowia młodocianych.
Młodocianego przy lekkich pracach obowiązuje zwykła płaca minimalna – w 2026 r. 4806 zł brutto za pełny etat, a od 1 stycznia 2027 r. 4950 zł. Przy niepełnym etacie minimum liczy się proporcjonalnie: jeśli w wakacje pracujesz 35 godzin tygodniowo, czyli 7/8 etatu, należy ci się co najmniej ok. 4205 zł brutto miesięcznie (nasze wyliczenie: 7/8 × 4806 zł).
Na umowie o pracę pracodawca odprowadza za ciebie składki ZUS, więc masz m.in. ubezpieczenie wypadkowe i zdrowotne. Podatku dochodowego zwykle nie zapłacisz: osoby do 26 lat korzystają z ulgi dla młodych, która zwalnia z PIT przychody do 85 528 zł rocznie, m.in. z umowy o pracę i umowy zlecenia.
Wiele firm proponuje uczniom zlecenie. Za ucznia szkoły ponadpodstawowej do 26 lat nie płaci się wtedy składek ZUS ani zdrowotnej, więc „na rękę” wychodzi więcej, a firma musi zapłacić co najmniej minimalną stawkę godzinową – w 2026 r. 31,40 zł brutto, od 2027 r. 32,30 zł. Minusy: nie masz ubezpieczenia zdrowotnego z tej umowy ani prawa do urlopu, a ochronne przepisy Kodeksu pracy o młodocianych (limity godzin, zakaz nocy) wprost cię nie obejmują. Do zawarcia zlecenia osoba niepełnoletnia co do zasady potrzebuje zgody rodzica.
Pamiętaj: jeśli pracujesz w stałych godzinach, w miejscu i pod kierownictwem szefa, to w rzeczywistości jest praca na umowę o pracę, niezależnie od nazwy umowy. Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może w takiej sytuacji – jeśli pracodawca nie wykona polecenia inspektora – sam wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy.
Kuba ma 17 lat i w wakacje pracuje w sklepie przy obsłudze kasy i wykładaniu pieczywa. Ma umowę o pracę na lipiec i sierpień, 7 godzin dziennie od poniedziałku do piątku, z 30-minutową przerwą. Gdy kierownik prosi go o nocną inwentaryzację, Kuba odmawia – praca młodocianego w nocy jest zakazana. Po wakacjach chce dorabiać w soboty, ale w roku szkolnym może pracować najwyżej 12 godzin tygodniowo, więc ustala z szefem krótszy grafik.
Masz pytania o swoją wakacyjną umowę? Bezpłatnie doradzi ci PIP: 801 002 006 (z telefonu stacjonarnego) lub 459 599 000 (z komórki), pon.–pt. 9.00–15.00.
Podstawa prawna: art. 22 § 3, art. 200¹–200², art. 201–204 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP; ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę; ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 6 ust. 4); ustawa o PIT (art. 21 ust. 1 pkt 148).
poleca:
