Zakaz konkurencji oznacza, że nie możesz pracować dla konkurencji ani prowadzić konkurencyjnego biznesu – ale tylko wtedy, gdy podpiszesz taką umowę na piśmie. Zakaz może obowiązywać w czasie pracy albo także po jej zakończeniu; w tym drugim przypadku pracodawca musi ci za to zapłacić co najmniej 25% dotychczasowej pensji za cały okres zakazu.
Spis treściTo zobowiązanie, że w określonym w umowie zakresie nie będziesz prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani pracować dla firmy, która ją prowadzi – na etacie, zleceniu, B2B czy na innej podstawie.
Kluczowe: zakaz istnieje tylko wtedy, gdy zawrzesz z pracodawcą odrębną umowę na piśmie. Umowa bez formy pisemnej jest nieważna. Bez niej pracodawca nie może zabronić ci dodatkowej pracy – ani u innego pracodawcy, ani na umowie cywilnoprawnej. Pamiętaj jednak o ogólnym obowiązku dbania o dobro zakładu pracy i zachowania tajemnicy firmy.
Najczęściej podpisuje się go razem z umową o pracę. Kodeks pracy nie wymaga, żeby pracodawca dodatkowo płacił za zakaz w trakcie pracy – rekompensatą jest twoje wynagrodzenie.
Jeśli złamiesz taki zakaz i pracodawca poniesie przez to szkodę, może żądać jej naprawienia na zasadach odpowiedzialności materialnej pracownika: przy winie nieumyślnej do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, przy umyślnej – w pełnej wysokości. Naruszenie zakazu może być też powodem rozwiązania umowy.
Taką umowę można zawrzeć tylko z pracownikiem, który ma dostęp do szczególnie ważnych informacji – takich, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę (np. strategia, dane kluczowych klientów, technologia). Umowa musi określać:
Zakaz przestaje obowiązywać wcześniej, jeśli ustaną przyczyny, dla których go wprowadzono, albo jeśli pracodawca nie wypłaca odszkodowania. W sporze o odszkodowanie rozstrzyga sąd pracy.
Jeśli zarabiałeś 6000 zł brutto miesięcznie, a zakaz trwa 6 miesięcy, odszkodowanie musi wynieść co najmniej 25% × 6000 zł × 6 = 9000 zł – np. 1500 zł miesięcznie przez pół roku (przykładowe wyliczenie). Umowa może przewidzieć więcej, ale nigdy mniej.
Masz prawo negocjować te warunki albo poprosić o czas na przeczytanie umowy przed podpisaniem. Zakaz konkurencji nie jest obowiązkowym elementem umowy o pracę.
Przepisy Kodeksu pracy o zakazie konkurencji, w tym minimalne odszkodowanie 25%, dotyczą pracowników. Przy umowie zlecenia czy współpracy B2B wszystko zależy od tego, co zapiszecie w umowie – dlatego czytaj ją jeszcze uważniej. Porównanie form zatrudnienia znajdziesz w tekście B2B czy etat lub zlecenie.
Ola po studiach zostaje młodszą analityczką w firmie marketingowej. Dostaje do podpisu zakaz konkurencji na 12 miesięcy po odejściu, bez słowa o odszkodowaniu. Tymczasem zakaz po zakończeniu pracy z mocy prawa wiąże się z odszkodowaniem co najmniej 25% pensji za okres zakazu. Zanim podpisze, Ola powinna poprosić o wpisanie kwoty i terminów wypłaty – i zastanowić się, czy 12 miesięcy to nie za długo.
Wątpliwości co do umowy o zakazie konkurencji możesz skonsultować bezpłatnie w PIP: 801 002 006 (telefon stacjonarny) lub 459 599 000 (komórka).
Podstawa prawna: art. 26¹, 100 § 2 pkt 4, 101¹–101⁴, 119, 122 Kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1245) – Kodeks pracy w ISAP.
poleca:
