Zakładasz firmę i chcesz wiedzieć, ile co miesiąc oddasz do ZUS? Poniżej znajdziesz wszystkie składki przedsiębiorcy w 2026 r. – społeczne i zdrowotną – z kwotami, terminami i wyjątkami ważnymi dla studentów, osób na etacie i tych, którzy dopiero startują.
Gdy prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą (JDG), sam jesteś dla siebie płatnikiem składek. Co do zasady płacisz składki na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe i wypadkowe (obowiązkowo) oraz chorobowe (dobrowolnie). Do tego dochodzi Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (FP/FS) oraz składka zdrowotna.
Składki społeczne liczysz od podstawy, którą wyznacza państwo, a nie od tego, ile faktycznie zarobisz. Oznacza to, że płacisz je także w miesiącu, w którym nie wystawiłeś ani jednej faktury. Składka zdrowotna działa inaczej – zależy od formy opodatkowania i od dochodu albo przychodu.
Na początek nie musisz płacić pełnych kwot. Przez pierwsze miesiące możesz skorzystać z ulgi na start, a potem z preferencyjnych składek i małego ZUS plus – wszystko opisaliśmy w tekście o niższych składkach ZUS dla początkujących.
Pełne składki liczysz w 2026 r. od podstawy 5652 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (9420 zł). Preferencyjne – od 1441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia (4806 zł). Stopa wypadkowa 1,67% dotyczy płatników, którzy zgłaszają do ubezpieczeń do 9 osób – czyli typowej jednoosobowej firmy.
| Składka | Stopa | Pełny ZUS (podstawa 5652 zł) | Preferencyjny ZUS (podstawa 1441,80 zł) |
|---|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 1103,27 zł | 281,44 zł |
| Rentowa | 8% | 452,16 zł | 115,34 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 138,47 zł | 35,32 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 94,39 zł | 24,08 zł |
| Fundusz Pracy / FS | 2,45% | 138,47 zł | nie płacisz |
| Razem z chorobową | – | 1926,76 zł | 456,18 zł |
| Razem bez chorobowej | – | 1788,29 zł | 420,86 zł |
Kwoty w tabeli nie obejmują składki zdrowotnej – ją płacisz osobno (patrz niżej). Podstawę możesz zadeklarować wyższą niż minimalna, ale wtedy rosną też składki.
Zdrowotną płaci każdy przedsiębiorca – także na uldze na start, na preferencyjnym ZUS i w czasie wakacji składkowych. Jej wysokość zależy od tego, jak rozliczasz podatek. Więcej o samych formach opodatkowania przeczytasz w tekście o podatkach w firmie: skala, liniowy, ryczałt.
| Forma opodatkowania | Ile wynosi zdrowotna | Minimum w 2026 r. | Czy odliczysz ją w PIT |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa (12% i 32%) | 9% dochodu | 432,54 zł miesięcznie | nie |
| Podatek liniowy (19%) | 4,9% dochodu | 432,54 zł miesięcznie | tak – do kosztów lub od dochodu, łącznie do 14 100 zł rocznie |
| Ryczałt – przychód do 60 000 zł rocznie | 498,35 zł miesięcznie | stała kwota | 50% zapłaconych składek od przychodu |
| Ryczałt – przychód powyżej 60 000 do 300 000 zł | 830,58 zł miesięcznie | stała kwota | 50% zapłaconych składek od przychodu |
| Ryczałt – przychód powyżej 300 000 zł | 1495,04 zł miesięcznie | stała kwota | 50% zapłaconych składek od przychodu |
Minimum 432,54 zł to 9% minimalnego wynagrodzenia (4806 zł). Kwoty ryczałtowe w 2026 r. wyliczono od przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału 2025 r. (9228,64 zł).
Na skali i liniowym dochód do składki to przychody minus koszty, pomniejszone o zapłacone w danym miesiącu składki społeczne (jeśli nie wrzuciłeś ich w koszty). Na ryczałcie przychód do progów 60 000 i 300 000 zł także pomniejszasz o składki społeczne. Składkę zdrowotną rozliczasz też raz w roku – do 20 maja, w dokumencie rozliczeniowym za kwiecień. Pomoże ci w tym kalkulator składki zdrowotnej na zus.pl.
Większość spraw załatwisz w eZUS (dawniej PUE ZUS): sprawdzisz rozliczenia, wyślesz dokumenty i korekty, złożysz wniosek o wakacje składkowe. Konto zakładasz przez rejestrację w eZUS – najlepiej od razu po rejestracji firmy.
Raz w roku kalendarzowym możesz wybrać jeden miesiąc, w którym nie płacisz składek społecznych (także dobrowolnej chorobowej) ani FP i FS – za ciebie opłaca je budżet państwa. Składkę zdrowotną płacisz normalnie.
Tu często pojawia się nieporozumienie. Zwolnienie ze składek dla studenta do 26 lat dotyczy umów zlecenia, a nie działalności gospodarczej. Jeśli jako student zakładasz JDG, podlegasz ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu jak każdy przedsiębiorca – możesz za to skorzystać z ulgi na start i preferencyjnych składek.
Jeśli masz jednocześnie firmę i umowę zlecenia, a jesteś studentem przed 26. urodzinami, składki społeczne płacisz tylko z działalności. Zastanawiasz się, czy przy pierwszych zleceniach w ogóle opłaca się zakładać firmę? Porównaliśmy to w tekście B2B czy umowa o pracę albo zlecenie.
Pracujesz na umowę o pracę i do tego prowadzisz firmę po godzinach? Jeśli z etatu zarabiasz co najmniej minimalne wynagrodzenie (w 2026 r. 4806 zł brutto), obowiązkowe składki społeczne płacisz tylko z umowy o pracę. Z działalności płacisz wtedy wyłącznie składkę zdrowotną.
Składki emerytalne, rentowe i wypadkowe z firmy możesz w takiej sytuacji opłacać dobrowolnie. Uwaga: jeśli pracujesz na część etatu i zarabiasz mniej niż minimalne wynagrodzenie, składki społeczne są obowiązkowe z obu tytułów.
Bez ubezpieczenia chorobowego nie dostaniesz zasiłku chorobowego, nawet jeśli przez kilka tygodni nie będziesz mógł pracować. Prawo do zasiłku masz dopiero po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Zasiłek wynosi co do zasady 80% podstawy (100% m.in. w ciąży i po wypadku w drodze do pracy).
Chorobowa kosztuje w 2026 r. 35,32 zł miesięcznie na preferencyjnym ZUS i 138,47 zł na pełnym. Warto ją rozważyć, gdy firma jest twoim głównym źródłem utrzymania, gdy pracujesz fizycznie (np. fotografia w terenie, montaż) albo gdy nie masz odłożonych pieniędzy na kilka tygodni bez zarobku. Jeśli masz etat z co najmniej minimalną pensją i z firmy płacisz tylko zdrowotną, ochronę chorobową daje ci umowa o pracę.
Pamiętaj: na uldze na start nie możesz dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego. A zaległość w składkach przekraczająca 1% minimalnego wynagrodzenia może wstrzymać prawo do zasiłku – płać więc w terminie.
Ten tekst to ogólna informacja, a nie porada w twojej sprawie. W razie wątpliwości zadzwoń do ZUS (Centrum Kontaktu Klientów) albo zapytaj doradcę podatkowego lub księgowego.
poleca:
