Pierwsze lata firmy nie muszą oznaczać pełnego ZUS. Ulga na start, preferencyjne składki i mały ZUS plus pozwalają przez kilka lat płacić znacznie mniej – sprawdź, jak po kolei działają w 2026 r., ile kosztują i kto z nich nie skorzysta.
Przez pierwsze 6 miesięcy kalendarzowych działalności możesz nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) ani na Fundusz Pracy i FS. Płacisz tylko składkę zdrowotną – jej wysokość zależy od formy opodatkowania, a na skali i liniowym wynosi w 2026 r. co najmniej 432,54 zł miesięcznie.
Ulga ma swoją cenę. W tym czasie nie możesz dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, więc nie masz prawa do zasiłku chorobowego. Nie odkładasz też nic na emeryturę i nie skorzystasz z wakacji składkowych. Ulga jest dobrowolna: możesz z niej zrezygnować i zgłosić się do ubezpieczeń społecznych, ale potem nie możesz już zmienić tej decyzji.
Po uldze na start (albo od razu, jeśli z niej nie korzystasz) przez 24 miesiące kalendarzowe możesz płacić składki społeczne od podstawy równej 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 r. to 1441,80 zł, a składki wynoszą:
| Składka | Kwota w 2026 r. |
|---|---|
| Emerytalna | 281,44 zł |
| Rentowa | 115,34 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 35,32 zł |
| Wypadkowa (1,67%) | 24,08 zł |
| Fundusz Pracy | nie płacisz |
| Razem z chorobową | 456,18 zł |
| Razem bez chorobowej | 420,86 zł |
Do tego dochodzi składka zdrowotna. Dla porównania: pełne składki społeczne to w 2026 r. 1926,76 zł z chorobową – wszystkie kwoty i zasady zdrowotnej znajdziesz w tekście o składkach ZUS przedsiębiorcy.
Gdy kończą się preferencyjne składki, a firma nie zarabia jeszcze dużo, możesz przejść na mały ZUS plus. Warunki:
Podstawa składek to 50% twojego przeciętnego miesięcznego dochodu z firmy z poprzedniego roku – w 2026 r. nie mniej niż 1441,80 zł i nie więcej niż 5652 zł. Składki społeczne z chorobową wynoszą więc od 456,18 do 1788,29 zł miesięcznie. Mały ZUS plus przysługuje maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy działalności. Zgłaszasz się do 31 stycznia albo w ciągu 7 dni od dnia, w którym zaczniesz spełniać warunki.
Z małego ZUS plus nie skorzystają m.in. twórcy i artyści, osoby wykonujące wolny zawód, wspólnicy spółek handlowych, osoby pracujące dla byłego lub obecnego pracodawcy w tym samym zakresie co na etacie oraz osoby na karcie podatkowej ze zwolnieniem z VAT.
| Okres działalności | Rozwiązanie | Składki społeczne (2026 r.) | Składka zdrowotna |
|---|---|---|---|
| Miesiące 1–6 | Ulga na start | 0 zł | tak, według formy opodatkowania |
| Miesiące 7–30 | Preferencyjny ZUS | 456,18 zł z chorobową, 420,86 zł bez | tak |
| Potem (do 36 miesięcy w ciągu 60) | Mały ZUS plus – jeśli spełniasz warunki | od 456,18 do 1788,29 zł z chorobową | tak |
| Później | Pełny ZUS | 1926,76 zł z chorobową, 1788,29 zł bez | tak |
Kwoty dotyczą 2026 r. Co roku się zmieniają, bo zależą od minimalnego i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Przykład (uproszczony, kwoty z 2026 r.): Kuba ma 21 lat, studiuje informatykę i od 1 marca 2026 r. prowadzi JDG – robi strony internetowe dla lokalnych firm. Rozlicza się na skali podatkowej, a jego dochód to ok. 3000 zł miesięcznie. Nie płaci dobrowolnej chorobowej.
Preferencyjne składki Kuby potrwają do sierpnia 2028 r., ale od stycznia 2027 r. ich kwoty będą już inne. Do tego dochodzi podatek dochodowy – jak go policzyć, wyjaśniamy w tekście o podatkach w firmie. Gdyby Kuba wykonywał te same zlecenia na umowę zlecenia jako student przed 26. urodzinami, nie płaciłby składek ZUS ani zdrowotnej – porównanie znajdziesz w tekście B2B czy umowa o pracę albo zlecenie.
Przepisy mają więcej szczegółów, dlatego przed rejestracją sprawdź warunki ulgi na start i preferencyjnych składek na biznes.gov.pl lub zus.pl albo zapytaj w ZUS.
Ulgę wybierasz, zgłaszając się do ZUS – najprościej już we wniosku CEIDG-1 przy rejestracji firmy. W zgłoszeniu podajesz kod tytułu ubezpieczenia, który mówi ZUS, z jakiej ulgi korzystasz:
Ostatnie cyfry kodu i warianty dla szczególnych sytuacji uzupełniasz według przewodnika ZUS. Najważniejsze: gdy kończy się jeden etap, sam musisz zgłosić kolejny – ZUS nie zrobi tego za ciebie.
To ogólna informacja, a nie porada w twojej sprawie. W razie wątpliwości zapytaj w ZUS albo u doradcy podatkowego lub księgowego.
poleca:
