Polska

Polska ma 36,3 mln mieszkańców, a wskaźnik zatrudnienia jest tu wyższy niż średnia w UE: pracuje 78,8% osób w wieku 20–64 lat (UE: 76,1%).

Bezrobocie jest niskie i w ostatnich latach niewiele się zmieniło – 3,1% w 2025 r. wobec 2,9% w 2022 r. To mniej więcej połowa średniej unijnej (6,0%). Bezrobocie wśród młodych też jest niższe niż w UE: 12,2% wśród osób w wieku 15–24 lat wobec 15,2% – choć wzrosło z 10,8% w 2024 r.

Jako obywatel UE/EOG lub Szwajcarii nie potrzebujesz zezwolenia na pracę – możesz się przeprowadzić, szukać pracy i pracować na takich samych zasadach jak Polacy. Ustawowa płaca minimalna to 4 806 zł brutto miesięcznie (2026), a jeśli nie masz jeszcze 26 lat, nie płacisz podatku dochodowego od zarobków do 85 528 zł rocznie.

Oficjalną prognozą zapotrzebowania na pracowników jest Barometr zawodów, który przygotowuje Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie dla Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Na 2026 r. wymienia on 17 zawodów deficytowych w całej Polsce:

• zdrowie i opieka – lekarze, pielęgniarki i położne, psycholodzy i terapeuci, opiekunowie osób starszych i osób z niepełnosprawnościami,
• edukacja – nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących i języków obcych, nauczyciele przedmiotów zawodowych, nauczyciele praktycznej nauki zawodu, nauczyciele edukacji specjalnej i włączającej,
• transport i logistyka – kierowcy samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych, kierowcy autobusów, magazynierzy,
• budownictwo i zawody techniczne – monterzy instalacji, operatorzy i mechanicy maszyn do robót ziemnych, spawacze, elektrycy i energetycy,
• inne – samodzielni księgowi i pracownicy sił zbrojnych.

Osobne barometry publikuje się dla każdego województwa i dla powiatów, więc sprawdź ten dla miasta, które cię interesuje.

W wielu z tych zawodów potrzebne są konkretne kwalifikacje. W zawodach regulowanych – np. lekarza, pielęgniarki czy nauczyciela – najpierw musisz uzyskać uznanie kwalifikacji (zob. niżej).

W Polsce oferty pracy publikują publiczne służby zatrudnienia – przede wszystkim powiatowe urzędy pracy – a także firmy na swoich stronach i prywatne portale z ogłoszeniami. Możesz też kontaktować się z pracodawcami bezpośrednio i wysyłać im CV z listem motywacyjnym. Zacznij od:

• ePraca – Centralna Baza Ofert Pracy urzędów pracy: oferty pracy, staże, przygotowanie zawodowe i targi pracy w Polsce i w UE,
• aplikacja ePraca (Android, iOS) – oferty z urzędów pracy, powiadomienia o nowych ogłoszeniach i wyszukiwanie na mapie,
• EURES – unijny portal z ofertami pracy; pomogą ci też doradcy EURES w twoim kraju i w Polsce, którzy wspierają osoby przeprowadzające się do pracy,
• nabory.kprm.gov.pl – oferty pracy w służbie cywilnej, prowadzone przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów; filtr pokazuje stanowiska otwarte także dla cudzoziemców.

Aplikacje składa się osobiście, pocztą lub elektronicznie – zawsze tak, jak pracodawca prosi w ogłoszeniu.

Praktyczne porady krok po kroku – jak szukać pracy, jak napisać CV i jak przygotować się do rozmowy w dowolnym kraju UE – znajdziesz w naszym cyklu Jak znaleźć pracę za granicą – 10 praktycznych poradników.

Typowa aplikacja w Polsce zawiera:

• CV – jak najbardziej zwięzłe, na jedną, najwyżej dwie strony A4, z danymi osobowymi, doświadczeniem zawodowym, wykształceniem i kwalifikacjami; możesz skorzystać z życiorysu Europass,
• klauzulę zgody na końcu CV – formalne oświadczenie, że zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby rekrutacji, z powołaniem na RODO (rozporządzenie (UE) 2016/679); polscy pracodawcy tego wymagają,
• list motywacyjny – wyjaśniasz w nim, dlaczego aplikujesz właśnie na to stanowisko; jest nieco bardziej osobisty niż CV, zwykle ma jedną stronę A4 i jest podpisany odręcznie.

Rekrutacja: pracodawca najpierw wybiera kandydatów na podstawie dokumentów, a potem zaprasza ich na rozmowę. Rozmowa może obejmować test wiedzy, który sprawdza twoje kwalifikacje.

Dyplomy: polskim ośrodkiem ENIC-NARIC jest NAWA (Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej), która zajmuje się uznawaniem zagranicznych dyplomów. W zawodach regulowanych decyduje organ właściwy dla danego zawodu; jeśli twoje wykształcenie znacznie się różni, może on wymagać stażu adaptacyjnego trwającego do 3 lat.

• Płaca minimalna: 4 806 zł brutto miesięcznie i minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto – obie od 1 stycznia 2026 r.
• Umowa: pisemną umowę o pracę – albo pisemne potwierdzenie jej warunków – musisz dostać przed rozpoczęciem pracy. Sprawdź, jaki rodzaj umowy ci proponują: poniższe zasady dotyczą umów o pracę.
• Czas pracy: do 8 godzin dziennie i przeciętnie 40 godzin tygodniowo. Razem z nadgodzinami możesz pracować przeciętnie nie więcej niż 48 godzin tygodniowo, a każdego dnia przysługuje ci co najmniej 11 godzin odpoczynku.
• Nadgodziny: najwyżej 150 godzin w roku ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy. Za nadgodziny w nocy, w niedziele i święta dostajesz dodatek 100%, a w pozostałe dni dodatek 50% – albo czas wolny w zamian (godzina za godzinę, jeśli o to poprosisz, albo 1,5 godziny za każdą nadgodzinę, jeśli decyduje pracodawca).
• Urlop: 20 dni płatnego urlopu w roku, jeśli jesteś zatrudniony krócej niż 10 lat, a potem 26 dni. Ukończone studia wyższe liczą się do tego okresu jako 8 lat.

Studenci z UE/EOG i Szwajcarii mogą pracować w Polsce bez żadnego zezwolenia, tak samo jak polscy studenci.

• Umowa zlecenia: jeśli jesteś studentem i nie masz jeszcze 26 lat, nie płaci się od niej składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne (ZUS). Od umowy o pracę składki są płacone zawsze, bez względu na wiek.
• Ulga dla młodych: jeśli nie masz jeszcze 26 lat, twoje przychody z umowy o pracę, umowy zlecenia, przygotowania zawodowego i praktyk absolwenckich są zwolnione z podatku dochodowego do 85 528 zł rocznie. Nie musisz składać żadnego wniosku. Ulga nie obejmuje składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
• Praktyki absolwenckie: dla absolwentów przed ukończeniem 30 lat. Trwają najwyżej 3 miesiące i mogą być płatne lub bezpłatne; wynagrodzenie nie może przekraczać dwukrotności płacy minimalnej. Płatne praktyki można zakończyć z 7-dniowym wypowiedzeniem, bezpłatne – od razu.

Studenci spoza UE, którzy studiują stacjonarnie na polskiej uczelni (publicznej albo zatwierdzonej przez ministra spraw wewnętrznych), mogą pracować bez zezwolenia na pracę. To samo dotyczy absolwentów studiów stacjonarnych w Polsce. Zwolnienie nie obejmuje studentów studiów niestacjonarnych ani zdalnych. Praktyki, które są częścią programu studiów, też nie wymagają zezwolenia.

Myślisz najpierw o studiach w tym kraju? Zobacz Studia w Polsce – praktyczne informacje.

1. Zamelduj się na pobyt czasowy w urzędzie gminy najpóźniej 30. dnia od przyjazdu. Zameldowanie jest bezpłatne (zaświadczenie o nim kosztuje 17 zł, jeśli go potrzebujesz); w Warszawie możesz to załatwić także online, z profilem zaufanym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Przy zameldowaniu dostajesz też numer PESEL – polski numer identyfikacyjny.
2. Zarejestruj pobyt obywatela UE: jeśli zostajesz dłużej niż 3 miesiące, złóż wniosek w urzędzie wojewódzkim najpóźniej następnego dnia po upływie 3 miesięcy od przyjazdu. Rejestracja jest bezpłatna (opłata skarbowa 17 zł tylko wtedy, gdy działasz przez pełnomocnika). Dostajesz zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, ważne 10 lat.
3. Ubezpieczenie społeczne i zdrowotne: jako pracownik podlegasz obowiązkowemu ubezpieczeniu. Pracodawca zgłasza cię do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który pobiera też składkę zdrowotną i przekazuje ją do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ).
4. Podatek: podatek dochodowy potrąca z pensji pracodawca. Stawka wynosi 12% od dochodu do 120 000 zł rocznie, minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł, a od nadwyżki ponad tę kwotę 32% (skala obowiązująca w 2026 r.). Masz mniej niż 26 lat? Zobacz wyżej ulgę dla młodych.
5. Konto bankowe: założysz je łatwo, bez większych ograniczeń.

Masz problem z prawami pracownika z UE? Bezpłatnie pomogą ci unijne serwisy Your Europe Advice i SOLVIT.

Jeśli nie jesteś obywatelem UE/EOG ani Szwajcarii, potrzebujesz zezwolenia na pobyt i w większości przypadków zgody na pracę. Główne ścieżki:

• Absolwenci polskich uczelni (studiów pierwszego stopnia, stacjonarnych studiów drugiego stopnia albo studiów doktoranckich) mogą dostać zezwolenie na pobyt czasowy na 9 miesięcy, żeby szukać pracy albo założyć firmę – tylko raz. Wniosek składasz osobiście w urzędzie wojewódzkim zaraz po ukończeniu studiów, dopóki twój pobyt jest jeszcze legalny.
• Niebieska Karta UE – dla stanowisk wymagających wysokich kwalifikacji, z pensją co najmniej 150% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z poprzedniego roku; według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) przeciętne wynagrodzenie w 2025 r. wyniosło 8 903,56 zł miesięcznie. Zezwolenie wydaje się na okres o 3 miesiące dłuższy niż praca, najwyżej na 3 lata.
• Zezwolenie na pracę – przy większości innych prac pracodawca musi uzyskać dla ciebie zezwolenie na pracę, a ty potrzebujesz wizy albo zezwolenia na pobyt. Od 1 czerwca 2025 r. obowiązują nowe zasady: zamiast testu rynku pracy władze powiatów mogą ustalić listę zawodów, w których na ich terenie nie wydaje się zezwoleń na pracę.

Wszystkie zezwolenia na pobyt wyjaśnia Urząd do Spraw Cudzoziemców na stronie gov.pl/web/udsc.

• Eurostat – ludność na 1 stycznia, bezrobocie według wieku, wskaźnik zatrudnienia (dane za lata 2025 i 2026, po angielsku),
• EURES – warunki życia i pracy: Polska,
• Barometr zawodów – raport ogólnopolski 2026 (zawody deficytowe),
• Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – praca w godzinach nadliczbowych, najpierw umowa, potem praca; Zielona Linia – wynagrodzenie minimalne w 2026 r., urlop wypoczynkowy, składki ZUS za studenta, cudzoziemcy-studenci a zezwolenie na pracę, Niebieska Karta UE,
• Publiczne Służby Zatrudnienia – psz.praca.gov.pl, oferty pracy ePraca,
• Ministerstwo Finansów – stawki podatku dochodowego, ulga dla młodych,
• Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – rejestracja pobytu obywateli UE; Urząd m.st. Warszawy – zameldowanie obywateli UE (po angielsku),
• ZUS – ubezpieczenia społeczne w Polsce (2025, po angielsku),
• Urząd do Spraw Cudzoziemców – zezwolenie dla absolwentów szukających pracy; GUS – przeciętne wynagrodzenie w 2025 r.,
• NAWA – uznawanie zagranicznych kwalifikacji (po angielsku),
• Your Europe – praca za granicą.

Aktualizacja: październik 2026.