Pierwsza praca po studiach skończyła się szybciej, niż ktoś planował, a ofert w okolicy jak na lekarstwo? Zasiłek dla bezrobotnych nie musi przykuwać do jednego miejsca. Unijne przepisy pozwalają wyjechać do innego kraju UE, na przykład do Niemiec albo Niderlandów, szukać tam pracy i przez pewien czas nadal dostawać świadczenie z kraju, który je przyznał. Warunki są jednak konkretne, a terminy krótkie — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak przenieść zasiłek za granicę i go nie stracić.
Punkt wyjścia jest prosty: kto pobiera zasiłek dla bezrobotnych, ten z reguły musi mieszkać w kraju, który go wypłaca. Od tej zasady jest jednak ważny wyjątek, opisany w unijnym portalu Your Europe. Osoba bezrobotna może wyjechać do innego państwa UE, żeby szukać tam pracy, i zachować świadczenie. Nie chodzi o nowy zasiłek przyznawany przez państwo docelowe, tylko o ten sam, który dotąd wypłacał urząd w kraju wyjazdu.
Dla absolwenta, który zdążył popracować, a potem stracił etat, to realna opcja. Zamiast wysyłać CV w ciemno, można przez jakiś czas rozglądać się za ofertami na miejscu, w Niemczech czy Niderlandach, i chodzić na rozmowy osobiście.
Your Europe wymienia dwa podstawowe warunki. Trzeba być osobą całkowicie bezrobotną, a więc nie częściowo i nie okresowo. Trzeba też mieć prawo do zasiłku w kraju, który przyznał status osoby bezrobotnej. Mechanizm dotyczy zatem ludzi, którzy już mają przyznane świadczenie. Za granicę przenosi się to, co jest, a nie zdobywa się tam nowego uprawnienia.
Wyjazd bez przygotowania może skończyć się utratą świadczenia, bo kolejność kroków ma znaczenie. Zanim ktoś spakuje walizkę, powinien:
Formularz U2 jest ważny tylko w jednym kraju. Kto planuje najpierw Niemcy, a potem Niderlandy, musi się liczyć z tym, że przy zmianie kraju potrzebny będzie kolejny U2. Your Europe radzi zapytać urząd pracy, czy w takiej sytuacji trzeba wrócić do domu, czy da się to załatwić na odległość.
Po przyjeździe zaczyna biec krótki termin. W ciągu siedmiu dni od dnia, w którym dana osoba przestała być do dyspozycji służb zatrudnienia w kraju wyjazdu, musi zarejestrować się jako poszukująca pracy w urzędzie zatrudnienia nowego kraju. Tam przedstawia formularz U2 i zgadza się na takie same kontrole, jakim poddawani są miejscowi bezrobotni pobierający zasiłek.
Prawa i obowiązki osób szukających pracy mogą się w poszczególnych państwach wyraźnie różnić. To, co w Polsce wystarczało do utrzymania statusu, za Odrą albo w Niderlandach może wyglądać inaczej, dlatego o szczegóły trzeba pytać w lokalnym urzędzie.
Zasiłek nadal wypłaca kraj, który przyznał status osoby bezrobotnej, a pieniądze trafiają bezpośrednio na konto bankowe w tym kraju. Dla osoby z Polski oznacza to przelew na polski rachunek, a nie wypłatę z urzędu w kraju pobytu. Konto w kraju warto więc utrzymać przez cały wyjazd.
Według Your Europe zasiłek można dalej pobierać przez co najmniej trzy miesiące. Służby zatrudnienia mogą przedłużyć ten okres z trzech do sześciu miesięcy, ale nie wszystkie kraje na to pozwalają. Trzeba to sprawdzić w kraju, który wypłaca świadczenie.
Wniosek o przedłużenie należy złożyć jak najwcześniej, a w każdym razie przed upływem pierwszych trzech miesięcy. Urząd może poprosić między innymi o:
Dlatego od pierwszego dnia dobrze jest notować wysłane aplikacje, rozmowy kwalifikacyjne i odpowiedzi pracodawców.
Kluczowy jest termin powrotu. Żeby nie stracić prawa do zasiłku, trzeba wrócić do kraju, który go wypłaca, zanim to prawo wygaśnie. Do typowych pułapek należą też:
Osoba szukająca pracy w innym kraju UE ma prawo do takiego samego traktowania jak obywatele tego państwa: w dostępie do zatrudnienia, w pomocy urzędów pracy i we wsparciu finansowym. W pytaniach i odpowiedziach Your Europe pojawia się przykład Polaka, który przeniósł się do Irlandii. Może on korzystać z lokalnego urzędu pracy, choć wcześniej tam nie pracował ani nie mieszkał.
Jest jedno zastrzeżenie. Niektóre formy wsparcia, np. nisko oprocentowane pożyczki dla bezrobotnych zakładających firmę, mogą być dostępne dopiero wtedy, gdy ktoś rzeczywiście zwiąże się z miejscowym rynkiem pracy. W razie wątpliwości można zwrócić się do europejskiego doradcy ds. zatrudnienia (EURES). Strona informuje też, że od 2028 r. mają obowiązywać nowe przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego, więc przed wyjazdem warto sprawdzić, czy zasady się nie zmieniły.
Zasiłek dla bezrobotnych można zabrać ze sobą na poszukiwanie pracy w innym kraju UE, ale tylko po spełnieniu warunków. Liczą się pełne bezrobocie i prawo do świadczenia, co najmniej cztery tygodnie rejestracji i formularz U2 przed wyjazdem, rejestracja w nowym kraju w ciągu siedmiu dni oraz powrót, zanim prawo wygaśnie. Podstawowy okres to trzy miesiące, w niektórych krajach do sześciu. Przygotowania zajmują kilka tygodni, więc decyzję o wyjeździe lepiej podjąć z wyprzedzeniem.
Źródło: Your Europe (Komisja Europejska), Transfer zasiłku dla bezrobotnych, stan na 29 stycznia 2025 r. (pytania i odpowiedzi: stan na 20 lutego 2026 r.); opracowanie własne.
5 pytań · minuta
poleca:
