Od 1 stycznia 2026 r. płaca minimalna wynosi 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto. Dla studenta, który dorabia na umowie o pracę albo na zleceniu, te dwie kwoty działają jednak zupełnie inaczej. Na etacie liczy się suma za cały miesiąc i wymiar etatu, na zleceniu – każda przepracowana godzina i to, jak zostanie potwierdzona. Warto wiedzieć, od czego zależy minimum i co zrobić, gdy przelew jest za niski — a na końcu można sprawdzić, czy pilnujesz swoich pieniędzy tak, jak warto.
W przepisach funkcjonują dwa minima, które łatwo ze sobą pomylić. Pierwsze to minimalne wynagrodzenie za pracę, czyli kwota miesięczna dla osób zatrudnionych na umowie o pracę. Drugie to minimalna stawka godzinowa, która chroni osoby na umowie zleceniu i umowie o świadczenie usług. Od 1 stycznia 2026 r. płaca minimalna wynosi 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto. Wysokość płacy minimalnej określiło rozporządzenie Rady Ministrów opublikowane w Dzienniku Ustaw z 2025 r. pod poz. 1242.
Płaca minimalna to kategoria ogólnokrajowa: nie ma osobnych stawek dla regionów, branż ani zawodów. W 2025 r. wynosiła 4666 zł, więc od 1 stycznia 2026 r. wzrosła o 140 zł, czyli o 3 proc.
Kwota 4806 zł ma formę stawki miesięcznej i oznacza łączne wynagrodzenie za nominalny czas pracy w danym miesiącu. Do minimum wlicza się nie tylko pensję zasadniczą, ale też inne składniki, m.in. premie i nagrody. Nie wlicza się natomiast:
W praktyce student pracujący nocami na pełny etat powinien dostać co najmniej 4806 zł brutto, a dodatek nocny należy mu się ponad tę kwotę.
Wiele osób łączy zajęcia na uczelni z pracą na pół etatu albo w jeszcze krótszym wymiarze. Kwota 4806 zł dotyczy pełnego etatu, a przy niepełnym wymiarze minimalne wynagrodzenie ustala się proporcjonalnie. Według Państwowej Inspekcji Pracy w 2026 r. przy 1/2 etatu pensja nie może być niższa niż 2403 zł brutto miesięcznie, a przy 1/4 etatu niż 1201,50 zł brutto.
Pracownika na umowie o pracę nie obejmuje minimalna stawka godzinowa, bo jego gwarancją jest kwota miesięczna. Jak wyjaśnia Zielona Linia, stawka godzinowa wyliczona z płacy minimalnej może być w każdym miesiącu inna, ponieważ zależy od liczby godzin do przepracowania w danym miesiącu. Bywa więc niższa niż 31,40 zł brutto i nie jest to błąd pracodawcy, o ile zgadza się suma za miesiąc.
Od 1 stycznia 2026 r. zleceniodawca musi zapłacić co najmniej 31,40 zł brutto za każdą godzinę wykonanego zlecenia lub świadczonych usług. Ochrona dotyczy osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej, oraz samozatrudnionych pracujących jednoosobowo. Minimalną stawkę godzinową wprowadzono 1 stycznia 2017 r., żeby ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych i chronić najniżej wynagradzanych. Co roku jest waloryzowana w stopniu odpowiadającym wzrostowi płacy minimalnej.
Wyjątków jest niewiele. Minimum nie obowiązuje m.in. wtedy, gdy zleceniobiorca sam decyduje o miejscu i czasie wykonania zlecenia i dostaje wyłącznie prowizję, a także przy umowach zawieranych między osobami fizycznymi bez działalności gospodarczej. Wynagrodzenie trzeba wypłacić w pieniądzu, a przy umowach zawartych na dłużej niż miesiąc co najmniej raz w miesiącu. Nie można się go zrzec ani przenieść na inną osobę.
Skoro zapłata zależy od czasu pracy, kluczowe jest udokumentowanie godzin. Według informatora resortu pracy sposób potwierdzania ich liczby strony powinny ustalić w umowie. Jeśli tego nie zrobiły, zleceniobiorca przekazuje informację o liczbie godzin w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej. Minimalna stawka dotyczy także umów zawartych ustnie: wtedy zleceniodawca przed rozpoczęciem pracy powinien potwierdzić, jak godziny będą liczone.
Dobrym nawykiem jest własna, prosta ewidencja: data, godzina rozpoczęcia i zakończenia, ewentualnie potwierdzenie koordynatora. Przy rozliczeniu wystarczy pomnożyć liczbę godzin przez 31,40 zł i sprawdzić, czy kwota brutto się zgadza.
Zaniżone wypłaty zdarzają się częściej, niż mogłoby się wydawać. Jak podała Państwowa Inspekcja Pracy 18 września 2026 r., w 2025 r. nieprawidłowości w naliczaniu minimalnej stawki godzinowej wykryto podczas ponad 3,2 tys. kontroli, a niedopłaty wyniosły ponad 8,4 mln zł dla prawie 4 tys. osób. Jedną z praktyk było niewykazywanie rzeczywistej liczby godzin zlecenia.
Zleceniodawca, który nie przestrzega minimalnej stawki godzinowej, podlega grzywnie od 1000 do 30 000 zł. Inspektor pracy może żądać dokumentów związanych z wykonywaniem pracy, a organy inspekcji mogą skierować wystąpienie lub wydać polecenie wypłaty wynagrodzenia. Umowa, notatki o godzinach i potwierdzenia przelewów to więc najlepszy punkt wyjścia zarówno do rozmowy ze zleceniodawcą lub pracodawcą, jak i do kontaktu z inspekcją pracy.
W 2026 r. pełny etat to co najmniej 4806 zł brutto miesięcznie, część etatu proporcjonalnie mniej, a zlecenie minimum 31,40 zł brutto za każdą godzinę. Na etacie liczy się suma za miesiąc, na zleceniu rzetelnie policzone godziny. Według zapowiedzi PIP w 2027 r. płaca minimalna ma wynieść 4950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 32,30 zł brutto.
Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (gov.pl), Państwowa Inspekcja Pracy, Zielona Linia, stan na dzień odczytu 2 października 2026 r.; opracowanie własne.
5 pytań · minuta
poleca:
