W Niemczech renta z powodu niezdolności do pracy to Erwerbsminderungsrente. Wypłaca ją Deutsche Rentenversicherung – ta sama instytucja co emerytury. Jest pełna (wegen voller Erwerbsminderung) i częściowa (wegen teilweiser Erwerbsminderung), a liczy się ją z tych samych punktów co emeryturę.
Rentą objęci są pracownicy, część samozatrudnionych i inne osoby ubezpieczone w DRV (np. wychowujący dzieci). Musisz mieć:
Bez 5 lat stażu rentę dostaniesz m.in. po wypadku przy pracy lub przy chorobie zawodowej, a także jeśli niezdolność powstała w ciągu 6 lat od końca nauki. Osoby niezdolne do pracy od dzieciństwa mogą dostać pełną rentę po 20 latach ubezpieczenia (np. w warsztacie dla osób z niepełnosprawnościami). Okresy z Polski i innych krajów UE pomagają spełnić te warunki.
Zanim dojdzie do renty, zwykle jesteś na zwolnieniu: przez pierwsze 6 tygodni wynagrodzenie płaci pracodawca, potem kasa chorych wypłaca zasiłek chorobowy (Krankengeld) – najdłużej 78 tygodni w ciągu 3 lat. DRV stosuje zasadę „rehabilitacja przed rentą” (Reha vor Rente): najpierw sprawdza, czy leczenie lub rehabilitacja zawodowa nie przywrócą ci zdolności do pracy.
Twoją zdolność do pracy ocenia służba orzecznicza DRV (sozialmedizinischer Dienst) na podstawie dokumentacji lekarskiej, a w razie potrzeby – dodatkowych badań. Nie liczy się sama choroba, tylko ile godzin dziennie możesz pracować w jakiejkolwiek pracy na zwykłym rynku pracy – bez względu na twój dotychczasowy zawód. Ocenia się m.in. ograniczenia fizyczne i psychiczne oraz to, czy jesteś w stanie dojechać do pracy.
Osoby urodzone przed 2 stycznia 1961 r. mogą dostać rentę częściową także wtedy, gdy nie mogą pracować co najmniej 6 godzin w swoim zawodzie (Berufsunfähigkeit). Renty przyznaje się zwykle na czas określony – najwyżej na 3 lata, z możliwością przedłużenia. Od odmowy możesz się odwołać (Widerspruch) w ciągu miesiąca, a potem złożyć skargę do sądu socjalnego.
Rentę liczy się jak emeryturę: punkty × współczynnik renty × wartość punktu. Współczynnik wynosi 1,0 przy rencie pełnej i 0,5 przy częściowej, a punkt od 1 lipca 2026 r. jest wart 42,52 €. Do punktów z pracy dolicza się punkty za okresy bez składek, żeby młode osoby nie dostawały bardzo niskiej renty. Jeśli rentę dostajesz przed 65. rokiem życia, jest niższa o 0,3% za każdy miesiąc – ale najwyżej o 10,8%.
Renty minimalnej ani maksymalnej nie ma. Renty rosną co roku od 1 lipca – w 2026 r. o 4,24%. Renty czasowe są wypłacane od 7. miesiąca po powstaniu niezdolności do pracy. Po osiągnięciu wieku emerytalnego renta zamienia się w emeryturę.
Do renty możesz dorabiać: w 2026 r. do 20 763,75 € rocznie przy rencie pełnej i do 41 527,50 € rocznie przy rencie częściowej (przy częściowej granica może być wyższa, zależnie od dawnych zarobków). Ale pracować możesz tylko w granicach ustalonej zdolności do pracy – inaczej możesz stracić rentę.
Każdy kraj ocenia niezdolność do pracy według własnych przepisów. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy polskie orzeczenie o niepełnosprawności nie przenosi się automatycznie do Niemiec (i odwrotnie) – może się zdarzyć, że w jednym kraju dostaniesz rentę, a w drugim nie, albo w innej wysokości.
Mieszkasz w Polsce? Wniosek o rentę składasz w ZUS – na formularzu ERN z załącznikiem ERZ i formularzem E 207 PL (wpisz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i numer ubezpieczenia w Niemczech); dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) i dokumentację medyczną. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Niemczech. Sprawy dotyczące Niemiec prowadzi Oddział ZUS w Opolu, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS.
Mieszkasz w Niemczech? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Wniosek składasz w Deutsche Rentenversicherung (strona DRV o Erwerbsminderungsrente). Dołącz dokumentację lekarską – na jej podstawie DRV ocenia twoją zdolność do pracy i decyduje, czy najpierw skierować cię na rehabilitację.
Zobacz też: Emerytura w Niemczech · Praca w Niemczech – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i zasady zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Niemczech.
poleca:
