Podstawą niemieckiego systemu jest ustawowe ubezpieczenie emerytalne (gesetzliche Rentenversicherung), które prowadzi Deutsche Rentenversicherung (DRV – niemiecki zakład ubezpieczeń emerytalnych). Działa na zasadzie punktów: za każdy rok pracy zbierasz punkty (Entgeltpunkte), a każdy punkt jest wart określoną kwotę emerytury. Emerytury zakładowe (2. filar) i prywatne (3. filar) są dobrowolne, choć państwo je dotuje.
Zwykły wiek emerytalny (Regelaltersgrenze) w Niemczech stopniowo rośnie z 65 do 67 lat. Zależy od roku urodzenia, a nie od płci:
Od 2024 r. wiek rośnie o 2 miesiące z każdym kolejnym rocznikiem, aż do 67 lat w 2031 r. Wiek nie jest powiązany z długością życia.
Do zwykłej emerytury wystarczy 5 lat ubezpieczenia (allgemeine Wartezeit). Liczą się nie tylko lata pracy, ale też m.in. wychowywanie dzieci (do 3 lat na dziecko urodzone od 1992 r., 2,5 roku za starsze), okresy zasiłku chorobowego i dla bezrobotnych oraz dobrowolne składki. W Niemczech nie ma pojęcia „pełnego stażu”.
Lata pracy w Polsce i innych krajach UE/EOG liczą się do tych 5 lat (zasada sumowania okresów), ale DRV zapłaci emeryturę tylko za lata ubezpieczenia w Niemczech.
Wzór jest prosty: punkty × wartość punktu (aktueller Rentenwert).
Przykład: jeśli przez 10 lat w Niemczech zarabiałeś dokładnie średnią krajową, masz 10 punktów, czyli od 1 lipca 2026 r. 425,20 € emerytury brutto miesięcznie z Niemiec. Po 5 latach na tych samych zasadach – 212,60 €. Przy zarobkach niższych od średniej emerytura będzie odpowiednio niższa.
Emerytury minimalnej ani maksymalnej nie ma. Osoby z co najmniej 33 latami pracy, wychowywania dzieci lub opieki, ale niskimi zarobkami, mogą dostać dodatek Grundrente (Grundrentenzuschlag) – zależny od dochodu. Kto ma za mało pieniędzy na życie, może po osiągnięciu wieku emerytalnego ubiegać się o pomoc socjalną Grundsicherung im Alter – ale tylko jeśli mieszka w Niemczech. Emerytura jest stopniowo opodatkowana. Po osiągnięciu wieku emerytalnego możesz pracować bez limitu.
Emerytura dla długo ubezpieczonych (Altersrente für langjährig Versicherte) – od 63 lat, jeśli masz co najmniej 35 lat ubezpieczenia. Za każdy miesiąc przed zwykłym wiekiem emerytalnym emerytura jest na stałe niższa o 0,3% (3,6% za rok), czyli przy przejściu w wieku 63 lat – do 13,8% mniej.
Emerytura dla szczególnie długo ubezpieczonych (Altersrente für besonders langjährig Versicherte) – bez potrąceń, jeśli masz 45 lat składek z pracy, opieki i wychowania dzieci do 10 lat. Jej wiek rośnie z 63 do 65 lat – 65 lat dla urodzonych od 1964 r. Osoby z ciężką niepełnosprawnością i 35 latami ubezpieczenia mają osobną, wcześniejszą emeryturę (z potrąceniem 0,3% za miesiąc).
Od 2023 r. do wcześniejszej emerytury możesz dorabiać bez limitu. Jeśli odłożysz emeryturę na później, za każdy miesiąc po zwykłym wieku emerytalnym dostaniesz 0,5% więcej.
Niemcy stosują unijne zasady koordynacji zabezpieczenia społecznego (rozporządzenie 883/2004 – obowiązuje w krajach UE, na Islandii, w Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii). Dla ciebie oznacza to trzy rzeczy:
Jeśli w jakimś kraju byłeś ubezpieczony krócej niż rok, ten kraj może nie wypłacać osobnej emerytury – ale te miesiące nie przepadną, uwzględni je inny kraj przy obliczaniu twojej emerytury.
Mieszkasz w Polsce? Nie składasz osobnego wniosku w Niemczech. Jeden wniosek o emeryturę składasz w ZUS – na formularzu EMP z załącznikiem EMZ oraz formularzem E 207 PL, w którym wpisujesz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i swój numer ubezpieczenia w Niemczech. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Niemczech, a każdy kraj przyśle ci osobną decyzję. Sprawy dotyczące Niemiec prowadzi Oddział ZUS w Opolu, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS. Jeśli nigdy nie pracowałeś w Polsce, wniosek składasz w kraju, w którym byłeś ostatnio ubezpieczony.
Mieszkasz w Niemczech? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Emeryturę wypłaca Deutsche Rentenversicherung (deutsche-rentenversicherung.de). Nie przychodzi automatycznie – wniosek złóż ok. 3 miesiące przed planowanym początkiem emerytury, żeby pieniądze przyszły na czas. Jeśli masz 27 lat i 5 lat ubezpieczenia, raz w roku dostajesz informację o przyszłej emeryturze (Renteninformation), a od 55. roku życia co 3 lata szczegółowy wyciąg (Rentenauskunft). Swoje okresy sprawdzisz też w portalu klienta DRV (Mein Kundenportal) albo zamówisz online wyciąg z przebiegu ubezpieczenia (Versicherungsverlauf).
Zobacz też: Renta w Niemczech · Praca w Niemczech – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i wiek emerytalny zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Niemczech.
poleca:
