Wielka Brytania – urlop macierzyński i rodzicielski

W Wielkiej Brytanii urlop macierzyński (Statutory Maternity Leave) trwa do 52 tygodni, ale płatnych jest najwyżej 39 – w tym czasie pracodawca wypłaca ci Statutory Maternity Pay (SMP – ustawowy zasiłek macierzyński).

• Urlop: 52 tygodnie, obowiązkowo co najmniej 2 tygodnie po porodzie.
• Ile: przez 6 tygodni 90% średnich zarobków, potem przez 33 tygodnie 194,32 £ tygodniowo albo 90% zarobków, jeśli to mniej (GOV.UK, październik 2026).
• Urlop ojcowski: do 2 tygodni, Statutory Paternity Pay – 194,32 £ tygodniowo albo 90% zarobków, jeśli to mniej.
• Bez prawa do SMP: Maternity Allowance z DWP.

Urlop i zasiłek macierzyński w Wielkiej Brytanii

Długość: Statutory Maternity Leave to 52 tygodnie: 26 tygodni Ordinary Maternity Leave i 26 tygodni Additional Maternity Leave. Nie musisz brać całości, ale co najmniej 2 tygodnie po porodzie są obowiązkowe (4 tygodnie, jeśli pracujesz w fabryce). Urlop możesz zacząć najwcześniej ok. 11 tygodni przed przewidywanym tygodniem porodu. Prawo do urlopu masz bez względu na staż, liczbę godzin i wysokość pensji – musisz być pracownikiem (employee) i uprzedzić pracodawcę.

Statutory Maternity Pay płaci pracodawca przez maksymalnie 39 tygodni. Według GOV.UK (październik 2026):

• pierwsze 6 tygodni – 90% twoich średnich tygodniowych zarobków brutto;
• kolejne 33 tygodnie – 194,32 £ tygodniowo albo 90% średnich zarobków, jeśli to mniej.

Ostatnie 13 tygodni z 52 jest bezpłatnych. Warunki SMP: pracujesz u pracodawcy nieprzerwanie co najmniej 26 tygodni do tzw. qualifying week (15. tydzień przed przewidywanym tygodniem porodu), średnio zarabiasz co najmniej 129 £ tygodniowo, uprzedziłaś pracodawcę i przedstawiłaś dowód ciąży.

Maternity Allowance (zasiłek macierzyński z DWP) – jeśli nie należy ci się SMP, jesteś samozatrudniona albo niedawno przestałaś pracować. Przez maksymalnie 39 tygodni dostajesz 194,32 £ tygodniowo albo 90% średnich zarobków, jeśli to mniej (samozatrudnione – od 27 £ do 194,32 £ tygodniowo, zależnie od składek klasy 2). Wniosek możesz złożyć po 26. tygodniu ciąży.

Urlop ojcowski

Paternity Leave (urlop ojcowski) to do 2 tygodni – razem albo w dwóch tygodniowych częściach. Urlop możesz zacząć najwcześniej w dniu porodu i musisz go wykorzystać w ciągu 52 tygodni od urodzenia dziecka. Prawo do urlopu masz od pierwszego dnia pracy – musisz być pracownikiem (employee) i uprzedzić pracodawcę.

Statutory Paternity Pay – według GOV.UK (październik 2026) 194,32 £ tygodniowo albo 90% średnich tygodniowych zarobków, jeśli to mniej. Warunki: pracujesz u pracodawcy nieprzerwanie co najmniej 26 tygodni do 15. tygodnia przed przewidywanym porodem, jesteś zatrudniony do dnia porodu i średnio zarabiasz co najmniej 129 £ tygodniowo.

Urlop rodzicielski i wychowawczy

Shared Parental Leave and Pay (wspólny urlop rodzicielski) – jeśli matka skróci urlop macierzyński, rodzice mogą podzielić między siebie do 50 tygodni urlopu i do 37 tygodni płatnego zasiłku (Statutory Shared Parental Pay). Urlop trzeba wykorzystać w pierwszym roku po urodzeniu dziecka – w całości, w blokach przeplatanych pracą albo równocześnie.

Unpaid Parental Leave (bezpłatny urlop wychowawczy) – 18 tygodni na każde dziecko, do jego 18. urodzin. Każdy z rodziców może wziąć najwyżej 4 tygodnie na dziecko w roku (chyba że pracodawca się zgodzi na więcej), zwykle w pełnych tygodniach.

Jak złożyć wniosek

• Urlop macierzyński: najpóźniej 15 tygodni przed przewidywanym terminem porodu powiedz pracodawcy, kiedy spodziewasz się dziecka i od kiedy chcesz zacząć urlop.
• SMP: co najmniej 28 dni przed początkiem wypłat zgłoś pracodawcy, od kiedy chcesz dostawać SMP, i przedstaw dowód ciąży – zaświadczenie MATB1 (lekarz lub położna wystawia je najwcześniej 20 tygodni przed terminem) albo list od lekarza lub położnej, najpóźniej 21 dni od początku wypłat. Jeśli pracodawca uzna, że SMP ci się nie należy, w ciągu 7 dni musi dać ci formularz SMP1.
• Urlop ojcowski: termin porodu zgłoś pracodawcy co najmniej 15 tygodni wcześniej; zmianę daty rozpoczęcia urlopu – z 28-dniowym wyprzedzeniem.

Szczegóły: GOV.UK – jak wystąpić o urlop i zasiłek macierzyński, Maternity Allowance, urlop ojcowski.

Zobacz też: Świadczenia rodzinne i socjalne w Wielkiej Brytanii · Zwolnienie lekarskie i zasiłek chorobowy w Wielkiej Brytanii · Urlop i święta w Wielkiej Brytanii · Praca w Wielkiej Brytanii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki

Źródła

• GOV.UK – Statutory Maternity Pay (zasiłek macierzyński)
• GOV.UK – Statutory Maternity Leave (urlop macierzyński)
• GOV.UK – urlop i zasiłek macierzyński: jak wystąpić
• GOV.UK – Maternity Allowance: ile dostaniesz
• GOV.UK – Paternity Leave (urlop ojcowski)
• GOV.UK – Statutory Paternity Pay (zasiłek ojcowski)
• GOV.UK – Shared Parental Leave and Pay (wspólny urlop rodzicielski)
• GOV.UK – Unpaid Parental Leave (bezpłatny urlop wychowawczy)

Stan na 19.10.2026. Kwoty i przepisy zmieniają się zwykle od 1 stycznia albo w połowie roku – przed decyzją sprawdź je u źródła.