Łotwa – urlop macierzyński i rodzicielski

Na Łotwie urlop macierzyński to grūtniecības un dzemdību atvaļinājums – urlop ciążowy i porodowy. Zasiłki płaci VSAA, pracodawca nie dopłaca.

• Urlop macierzyński: 112 dni (56 przed porodem i 56 po), w niektórych przypadkach do 140 dni.
• Zasiłek macierzyński (maternitātes pabalsts): 80% średniego wynagrodzenia, bez górnego limitu.
• Urlop ojcowski: 10 dni roboczych, w ciągu 6 miesięcy od porodu, 80% wynagrodzenia.
• Zasiłek rodzicielski: 13 miesięcy po 60% albo 19 miesięcy po 43,75% wynagrodzenia.

Urlop i zasiłek macierzyński na Łotwie

Urlop macierzyński trwa 112 dni kalendarzowych: 56 dni przed porodem i 56 po porodzie. Obowiązkowe są 2 tygodnie przed porodem i 2 tygodnie po. Każda część może się wydłużyć do 70 dni (razem najwyżej 140 dni):

• część przed porodem – jeśli byłaś pod stałą opieką lekarską od początku ciąży przed 12. tygodniem;
• część po porodzie – przy powikłaniach w ciąży, przy porodzie lub po nim albo przy ciąży mnogiej.

Maternitātes pabalsts – zasiłek macierzyński – to 80% średniego wynagrodzenia, od którego płacono składki, z 12 miesięcy kończących się 2 miesiące przed rozpoczęciem urlopu. Nie ma minimum ani maksimum. Wypłaca się go w dwóch częściach (przed porodem i po) i nie jest opodatkowany.

Warunki: w dniu rozpoczęcia urlopu pracujesz albo prowadzisz działalność (albo przestałaś pracować nie wcześniej niż 60 dni wcześniej; przy likwidacji firmy – 210 dni) i masz składki za co najmniej 3 miesiące w ostatnich 6 miesiącach albo 6 miesięcy w ostatnich 24 miesiącach. Potrzebne jest zwolnienie lekarskie typu B od lekarza. W czasie zasiłku nie możesz mieć dochodów z pracy.

Urlop ojcowski

Atvaļinājums bērna tēvam – urlop ojcowski – trwa 10 dni roboczych. Możesz go wziąć zaraz po porodzie albo później, najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od urodzenia dziecka, także w częściach. Przy bliźniętach – 10 dni roboczych na każde dziecko, jeśli pracodawca udzieli takiego urlopu.

Paternitātes pabalsts – zasiłek ojcowski – to 80% średniego wynagrodzenia, od którego płacono składki, z zastosowaniem współczynnika 1,46. Warunek: składki za co najmniej 3 z 6 miesięcy albo 6 z 24 miesięcy przed miesiącem urlopu. Samozatrudniony wskazuje 10 dni roboczych bez działalności.

Urlop rodzicielski i wychowawczy

Bērna kopšanas atvaļinājums – urlop rodzicielski – przysługuje każdemu pracownikowi, najwyżej na 1,5 roku, do 8. roku życia dziecka. Możesz go dzielić na części (najkrócej tydzień); nie można go przekazać drugiemu rodzicowi.

Vecāku pabalsts – zasiłek rodzicielski – wybierasz w jednym z dwóch wariantów:

• 13 miesięcy – 60% średniego wynagrodzenia; część podstawowa przez 9 miesięcy, do pierwszych urodzin dziecka;
• 19 miesięcy – 43,75% średniego wynagrodzenia; część podstawowa przez 15 miesięcy, do 1,5 roku dziecka.

Każdy rodzic ma dodatkowo 2 miesiące zasiłku, których nie może przekazać drugiemu – do wykorzystania do 8. roku życia dziecka. Wyboru wariantu nie można zmienić po decyzji. Nie ma minimum ani maksimum.

Możesz pracować i dostawać zasiłek – wtedy od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 część podstawowa wynosi 75% przyznanej kwoty. Warunek: składki za co najmniej 3 miesiące w ostatnich 6 albo 6 miesięcy w ostatnich 24. Od 1 lipca 2026 dziecko musi mieć łotewski numer osobowy i stałe zamieszkanie na Łotwie (z wyjątkami dla rodzin, w których drugi rodzic mieszka lub pracuje w innym kraju UE/EOG albo w Szwajcarii).

Do zasiłku rodzicielskiego dochodzi bērna kopšanas pabalsts – 298 € miesięcznie do 1,5 roku dziecka (od 1 stycznia 2026).

Jak złożyć wniosek

Wnioski o zasiłek macierzyński, ojcowski i rodzicielski składasz w VSAA – przez portal Latvija.gov.lv, osobiście (z paszportem lub dowodem), z bezpiecznym podpisem elektronicznym albo pocztą. Zasiłki nie przychodzą automatycznie.

• zasiłek macierzyński – w ciągu 6 miesięcy od pierwszego dnia urlopu macierzyńskiego; potrzebne zwolnienie typu B od lekarza;
• zasiłek ojcowski – w ciągu 6 miesięcy od pierwszego dnia urlopu; decyzja w ciągu 10 dni roboczych;
• zasiłek rodzicielski – w ciągu 6 miesięcy od dnia, od którego chcesz go dostawać; decyzja w ciągu 10 dni od złożenia wszystkich dokumentów.

Zobacz też: Świadczenia rodzinne i socjalne na Łotwie · Zwolnienie lekarskie i zasiłek chorobowy na Łotwie · Urlop i święta na Łotwie · Praca na Łotwie – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki

Źródła

• MISSOC – porównawcze tabele zabezpieczenia społecznego (stan na 1.01.2026)
• VSAA – zasiłek macierzyński
• VSAA – zasiłek ojcowski
• VSAA – zasiłek rodzicielski
• VSAA – zmiany w usługach w 2026 r.

Stan na 19.10.2026. Kwoty i przepisy zmieniają się zwykle od 1 stycznia albo w połowie roku – przed decyzją sprawdź je u źródła.