W Czechach zasiłek macierzyński to peněžitá pomoc v mateřství (PPM). Wypłaca go ČSSZ (Česká správa sociálního zabezpečení – czeski zakład ubezpieczeń społecznych) przez okręgowe oddziały OSSZ. Wynosi 70% zarobków przez 28 tygodni.
Długość. Urlop macierzyński (mateřská dovolená) trwa 28 tygodni, a przy porodzie bliźniąt lub więcej dzieci – 37 tygodni. Zaczynasz go 8–6 tygodni przed przewidywanym terminem porodu i sama wybierasz datę. Jeśli nie wybierzesz, zasiłek zacznie się od pierwszego dnia 6. tygodnia przed porodem.
Ile. 70% zredukowanej dziennej podstawy wymiaru (redukovaný denní vyměřovací základ) – liczonej zwykle z zarobków brutto z 12 miesięcy przed urlopem. W 2026 r. zarobki liczy się tak: do 1 633 Kč dziennie – w 100%, od 1 633 do 2 449 Kč – w 60%, od 2 449 do 4 897 Kč – w 30%, a powyżej 4 897 Kč nie są brane pod uwagę. Najwyższy zasiłek to 2 000 Kč dziennie. Zasiłek nie jest opodatkowany, a pracodawca do niego nie dopłaca.
Warunki. W dniu rozpoczęcia zasiłku musisz być ubezpieczona (albo być w tzw. okresie ochronnym) i mieć co najmniej 270 dni ubezpieczenia w ciągu 2 lat. Okres ochronny trwa 180 dni, jeśli praca skończyła się, gdy byłaś już w ciąży. Przy umowach DPČ i DPP z niskimi zarobkami (DPČ poniżej 4 500 Kč, DPP poniżej 12 000 Kč miesięcznie w 2026 r.) w danym miesiącu nie jesteś ubezpieczona.
Przekazanie ojcu. Od 7. tygodnia po porodzie zasiłek może przejąć ojciec dziecka albo mąż matki – na co najmniej 7 kolejnych dni, na podstawie pisemnej umowy z matką poświadczonej urzędowo (można to zrobić w OSSZ). Musi spełniać te same warunki ubezpieczenia, a zasiłek liczy się od jego zarobków.
Ojciec dostaje otcovská (dávka otcovské poporodní péče) – zasiłek za 14 dni kalendarzowych opieki nad dzieckiem. Trzeba je wykorzystać w ciągu 6 tygodni od urodzenia dziecka; okres ten wydłuża się o czas pobytu dziecka lub matki w szpitalu. Termin wybierasz sam, ale dni bierzesz w jednym ciągu – nie da się ich dzielić.
Zasiłek wynosi 70% zredukowanej dziennej podstawy wymiaru – tak jak macierzyński, czyli w 2026 r. najwyżej 2 000 Kč dziennie.
Warunki: w dniu rozpoczęcia musisz być ubezpieczony chorobowo (np. jako pracownik) i być wpisany w akcie urodzenia dziecka – ślub nie jest potrzebny. Pracownik nie potrzebuje minimalnego stażu, samozatrudniony – 3 miesięcy dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Studenci i zarejestrowani bezrobotni nie mają prawa do otcovskiej.
Rodičovská dovolená – urlop rodzicielski – przysługuje matce od końca urlopu macierzyńskiego, a ojcu od urodzenia dziecka, do 3. urodzin dziecka. Pracodawca musi go udzielić na wniosek. Jest bezpłatny, ale możesz go brać w częściach i w niepełnym wymiarze. Świadczenie dostaje tylko jedno z rodziców.
Rodičovský příspěvek – świadczenie rodzicielskie z budżetu państwa – dostaje rodzic, który sam zajmuje się najmłodszym dzieckiem w rodzinie. Nie zależy od dochodu, a w trakcie jego pobierania możesz pracować. Dla dzieci urodzonych od 1 stycznia 2024 r.:
Dziecko poniżej 2 lat może chodzić do żłobka lub przedszkola najwyżej 120 godzin miesięcznie, starsze – bez limitu.
Zasiłek macierzyński. Od 1 stycznia 2025 r. wniosek składasz przez pracodawcę, który przekazuje go do OSSZ (system eDávky). Zasiłek jest wypłacany z dołu, tą samą drogą co pensja. OSSZ ma na decyzję miesiąc od otrzymania kompletu dokumentów. Szczegóły: ČSSZ – peněžitá pomoc v mateřství.
Otcovská. Dokumenty składasz u pracodawcy; jeśli dziecko urodziło się za granicą, dołącz akt urodzenia. Szczegóły: ČSSZ – otcovská.
Rodičovský příspěvek i porodné – w Úřad práce ČR właściwym dla miejsca, w którym faktycznie mieszkasz, albo online przez Klientská zóna Jenda (rodičovský příspěvek także na poczcie). Świadczenia przysługują m.in. obywatelom UE objętym unijną koordynacją zabezpieczenia społecznego. Wypłatę dostaniesz najwyżej 3 miesiące wstecz, a porodné – jeśli złożysz wniosek w ciągu roku.
Zobacz też: Świadczenia rodzinne i socjalne w Czechach · Zwolnienie lekarskie i zasiłek chorobowy w Czechach · Urlop i święta w Czechach · Praca w Czechach – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na 19.10.2026. Kwoty i przepisy zmieniają się zwykle od 1 stycznia albo w połowie roku – przed decyzją sprawdź je u źródła.
poleca:
