Młodzi bez pracy i bez nauki. Jak Polska wypada na tle Unii + test

Mlodzi ludzie pracuja razem przy stole w nowoczesnym biurze

Co dziewiąty młody człowiek w Unii Europejskiej nie pracuje, nie studiuje i nie szkoli się. Eurostat nazywa tę grupę NEET i regularnie sprawdza, jak duża jest w poszczególnych krajach. Najnowsze opublikowane dane dotyczą 2025 roku i pokazują, że Polska wypada lepiej niż unijna średnia, choć do celu, który Unia wyznaczyła sobie na 2030 rok, jeszcze trochę brakuje — a na końcu możesz sprawdzić, jak ty przygotowujesz się do wejścia na rynek pracy.

Spis treści

Kim są młodzi NEET

Skrót NEET pochodzi z angielskiego „not in employment, education or training”. Opisuje osoby, które w danym momencie nie mają pracy, nie chodzą do szkoły, nie studiują i nie uczestniczą w żadnym szkoleniu. Eurostat liczy ten wskaźnik przede wszystkim dla ludzi w wieku 15–29 lat, bo to okres, w którym zapadają najważniejsze decyzje o edukacji i pierwszym zatrudnieniu.

Do grupy NEET należą bardzo różne osoby: ktoś, kto od miesięcy szuka pierwszej pracy, ktoś, kto opiekuje się dzieckiem albo chorym członkiem rodziny, ale też ktoś, kto po prostu zrobił sobie przerwę. Dlatego statystycy dzielą tę grupę na bezrobotnych, czyli aktywnie szukających pracy, oraz osoby pozostające poza rynkiem pracy.

Unia coraz bliżej celu

W 2025 roku odsetek młodych NEET w wieku 15–29 lat wyniósł w Unii Europejskiej 11,0%. Dziesięć lat wcześniej, w 2015 roku, było to 15,2%, a Eurostat opisuje ten spadek jako 4,2 punktu procentowego. Unia wyznaczyła sobie cel: do 2030 roku udział młodych NEET ma spaść do 9%. Część państw już go osiągnęła, inne mają przed sobą sporo pracy.

Rozpiętość między krajami jest duża. Najniższy wskaźnik w 2025 roku miała Holandia (5,3%), najwyższy Rumunia (19,2%). Według Eurostatu oznacza to, że w Rumunii odsetek młodych poza pracą i edukacją był prawie czterokrotnie wyższy niż w Holandii.

Polska tuż nad unijną poprzeczką

W Polsce w 2025 roku grupa NEET stanowiła 9,2% osób w wieku 15–29 lat. To wyraźnie mniej niż średnia unijna i niewiele więcej niż cel na 2030 rok. W 2015 roku polski wskaźnik wynosił 14,6%, więc w ciągu dekady wyraźnie się obniżył (Eurostat zaznacza przy tym, że w szeregach danych występują przerwy metodologiczne).

Wykres slupkowy: odsetek mlodych NEET w wieku 15-29 lat w 2025 roku w wybranych krajach UE

Wykres: odsetek młodych w wieku 15–29 lat, którzy nie pracują i nie uczą się, 2025 r. Dane: Eurostat.

Dla porównania, w Niemczech wskaźnik wyniósł 9,5%, a we Włoszech 13,3%. Włochy mimo to należą do krajów, które od 2015 roku poprawiły się najbardziej, bo ich wynik spadł o 12,4 punktu procentowego.

Bezrobotni czy poza rynkiem pracy

Z danych Eurostatu wynika, że w całej Unii w 2025 roku 4,2% młodych w wieku 15–29 lat było bezrobotnymi NEET, a 6,7% pozostawało poza rynkiem pracy, czyli nie szukało zatrudnienia. W Polsce proporcja wyglądała podobnie: 2,9% stanowili bezrobotni, a 6,2% osoby nieaktywne zawodowo.

Ten podział pokazuje, że problem nie sprowadza się do braku ofert pracy. W Unii, podobnie jak w Polsce, większa część młodych NEET w ogóle nie szuka zatrudnienia, a wśród nieaktywnych przeważają kobiety.

Kobiety częściej poza pracą i nauką

W Unii w 2025 roku NEET-ami było 12,0% młodych kobiet i 9,9% młodych mężczyzn. W Polsce różnica była jeszcze wyraźniejsza: 11,1% wśród kobiet wobec 7,3% wśród mężczyzn. Według Eurostatu luka między płciami rośnie z wiekiem i w grupie 25–29 lat sięga w UE 6,0 punktu procentowego.

Praca w trakcie nauki

Eurostat sprawdza również, ilu młodych łączy pracę z edukacją. W 2025 roku w UE pracowało i jednocześnie uczyło się lub szkoliło:

  • 12,5% osób w wieku 15–19 lat,
  • 22,5% osób w wieku 20–24 lata,
  • 17,8% osób w wieku 25–29 lat,
  • 13,6% osób w wieku 30–34 lata.

Najczęściej naukę i pracę łączą więc dwudziestolatkowie, czyli głównie studenci. W tej samej grupie wiekowej 12,8% osób było NEET, a wśród 25–29-latków już 14,7%. Okres tuż po zakończeniu edukacji to moment, w którym najłatwiej wypaść z rytmu.

Wykształcenie ma znaczenie

W całej Unii w 2025 roku NEET-ami było 12,8% młodych z niskim wykształceniem, 11,0% ze średnim i 8,0% z wyższym. Polska wyróżnia się tu nietypowym układem: wśród młodych z najniższym poziomem wykształcenia wskaźnik wyniósł zaledwie 6,1% (najmniej w UE, razem ze Szwecją), a wśród osób z wyższym wykształceniem 6,2%. Najwyższy był w grupie z wykształceniem średnim, 12,5%.

Podsumowanie

Polska ma mniejszy odsetek młodych poza pracą i edukacją niż przeciętny kraj Unii i jest blisko celu na 2030 rok. Słabsze strony to wyraźna różnica między kobietami a mężczyznami oraz relatywnie wysoki wskaźnik wśród osób z wykształceniem średnim. Dla samych młodych wniosek jest prosty: moment przejścia ze szkoły lub uczelni do pracy warto zaplanować wcześniej, a doświadczenie zdobywane jeszcze w trakcie nauki pomaga przejść go płynniej. Pełne dane i wykresy można znaleźć na stronie Eurostatu.

Źródło: Eurostat, Statistics on young people neither in employment nor in education or training (dane z 2025 r.), opracowanie własne.

Pięć pytań: jak przygotowujesz się do rynku pracy? (test)

5 pytań · minuta

1. Czy masz już za sobą jakąkolwiek pracę, staż albo wolontariat?

2. Jak często sprawdzasz, czego pracodawcy oczekują w twojej branży?

3. Masz aktualne CV, które mógłbyś/mogłabyś wysłać choćby dziś?

4. Wyobraź sobie pierwsze miesiące po zakończeniu nauki. Masz na nie plan?

5. Kiedy ostatnio uczyłeś/aś się czegoś poza programem studiów lub szkoły?


opublikowano: 2026-09-24
« powrót
Komentarze
Polityka Prywatności