emerytura Portugalia

Państwo: Portugalia
Język urzędowy: portugalski
Waluta: euro

W Portugalii państwową emeryturę – pensão de velhice (emerytura z tytułu wieku) – wypłaca Segurança Social (portugalski system ubezpieczeń społecznych) z powszechnego systemu dla pracowników i samozatrudnionych (regime geral). Emerytura zależy od twoich zarobków i liczby lat składek. Obok są dobrowolne plany pracownicze i prywatne, ale to dodatki – podstawą jest system państwowy.

  • Wiek emerytalny (idade normal de acesso à pensão): 66 lat i 9 miesięcy w 2026 r., 66 lat i 11 miesięcy w 2027 r.
  • Minimalny staż (prazo de garantia): 15 lat kalendarzowych z zarejestrowanymi zarobkami.
  • Za każdy rok składek – 2% podstawy (przy krótszej karierze).
  • Emerytura minimalna od 1 stycznia 2026: od 341,08 € (poniżej 15 lat składek) do 493,52 € miesięcznie (ponad 30 lat).
  • Emeryturę dostajesz 14 razy w roku.

Wiek emerytalny w Portugalii

Wiek emerytalny w Portugalii jest taki sam dla kobiet i mężczyzn i zależy od średniej długości życia w wieku 65 lat – co roku ustala się go na nowo. W 2026 r. wynosi 66 lat i 9 miesięcy, a w 2027 r. wzrośnie do 66 lat i 11 miesięcy.

Jeśli masz długą karierę, twój osobisty wiek emerytalny jest niższy: od 60. roku życia obniża się o 4 miesiące za każdy rok składek ponad 40 lat, ale nie poniżej 60 lat. Przykład: przy 43 latach składek możesz przejść na emeryturę rok wcześniej (3 × 4 miesiące), czyli w 2026 r. w wieku 65 lat i 9 miesięcy. Osoby, którym prawo nie pozwala pracować dłużej (np. piloci, kierowcy ciężkich pojazdów), przechodzą na emeryturę w wieku 65 lat.

Ile lat pracy trzeba

Do emerytury potrzebujesz co najmniej 15 lat kalendarzowych (seguidos ou não – mogą być z przerwami) z zarejestrowanymi zarobkami. Rok liczy się, jeśli masz w nim co najmniej 120 dni z zarejestrowanymi zarobkami. W dobrowolnym ubezpieczeniu (Seguro Social Voluntário) trzeba 144 miesięcy. Jeśli nie masz wymaganego stażu, możesz ubiegać się o socjalną emeryturę (pensão social de velhice), która zależy od dochodów.

Lata pracy w Polsce i innych krajach UE/EOG liczą się do portugalskiego stażu (zasada sumowania okresów), ale Portugalia płaci emeryturę tylko za lata składek w Portugalii.

Ile wynosi emerytura w Portugalii

Emeryturę liczy się tak: podstawa (remuneração de referência) × stopa za lata składek (taxa global de formação).

  • Podstawa – średnie miesięczne zarobki brutto ze wszystkich lat składek, najwyżej z 40 lat (przy dłuższej karierze – z 40 najlepszych lat). Dawne zarobki przelicza się według inflacji (od 2002 r. – w 75% według inflacji i w 25% według wzrostu płac).
  • Stopa – przy karierze do 20 lat 2% za każdy rok składek. Przy dłuższej karierze stosuje się stopy od 2,3% do 2% w zależności od wysokości podstawy (przedziały liczone jako wielokrotność wskaźnika IAS – indexante dos apoios sociais, w 2026 r. 537,13 €).

Przykład: za 10 lat składek w Portugalii wychodzi 20% podstawy, za 15 lat – 30% podstawy. Pamiętaj, że prawo do emerytury daje dopiero 15 lat (razem z latami z Polski i innych krajów UE), a Portugalia płaci tylko za swoje lata. Osoby ubezpieczone przed 2002 r. mają emeryturę liczoną częściowo według starych zasad.

Emerytura nie może być niższa od minimum (od 1 stycznia 2026, miesięcznie):

  • poniżej 15 lat składek – 341,08 €,
  • 15–20 lat – 357,80 €,
  • 21–30 lat – 394,82 €,
  • ponad 30 lat – 493,52 €.

Górnej granicy emerytury nie ma. Dostajesz 14 wypłat w roku – w lipcu i grudniu podwójnie. Emerytury rosną co roku według PKB i inflacji: od 1 stycznia 2026 o 2,80% (do 1074,26 € miesięcznie), 2,27% (do 3222,78 €) albo 2,02% (powyżej). Emerytura jest opodatkowana. Na emeryturze możesz pracować bez limitu – za każdy rok pracy emerytura rośnie o 1/14 z 2% twoich zarobków. Za odroczenie emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego dostajesz premię: od 0,33% do 1% za każdy miesiąc, w zależności od długości kariery.

Wcześniejsza emerytura

Wcześniejsza emerytura (pensão antecipada) jest możliwa w kilku sytuacjach:

  • Elastyczny wiek (flexibilização) – od 60 lat, jeśli masz co najmniej 40 lat składek. Emerytura jest wtedy na stałe niższa o 0,5% za każdy miesiąc brakujący do twojego wieku emerytalnego. Dochodzi współczynnik zrównoważenia (fator de sustentabilidade) – w 2026 r. obniża emeryturę o 17,63%.
  • Bardzo długa kariera – od 60 lat bez żadnej obniżki, jeśli masz 48 lat składek albo 46 lat i zacząłeś płacić składki przed 17. rokiem życia.
  • Długotrwałe bezrobocie – od 62 lat, jeśli w chwili utraty pracy miałeś co najmniej 57 lat i 15 lat składek; od 57 lat, jeśli straciłeś pracę w wieku co najmniej 52 lat i masz 22 lata składek.
  • Zawody szczególne (np. górnicy, marynarze, rybacy, kontrolerzy ruchu lotniczego) i osoby z niepełnosprawnością co najmniej 80% (od 60 lat, po 15 latach składek) mają osobne zasady.

Przy wcześniejszej emeryturze w ramach elastycznego wieku, bardzo długiej kariery lub bezrobocia przez 3 lata nie możesz pracować w tej samej firmie (lub grupie firm), w której pracowałeś wcześniej.

Praca w Portugalii i w Polsce – jak to się łączy

Portugalia stosuje unijne zasady koordynacji zabezpieczenia społecznego (rozporządzenie 883/2004 – obowiązuje w krajach UE, na Islandii, w Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii). Dla ciebie oznacza to trzy rzeczy:

  • Lata z Polski się liczą. Jeśli do emerytury z Portugalii brakuje ci stażu, instytucja doliczy okresy ubezpieczenia z Polski i innych krajów UE (zasada sumowania okresów).
  • Każdy kraj płaci za swoje lata. Dostaniesz osobną emeryturę z Portugalii i osobną z ZUS – każdą według przepisów danego kraju i dopiero wtedy, gdy osiągniesz wiek emerytalny obowiązujący w tym kraju.
  • Emerytura przyjdzie do Polski. Emeryturę z Portugalii dostaniesz także wtedy, gdy mieszkasz w Polsce – na konto w kraju zamieszkania. Wyjątkiem mogą być świadczenia niezależne od składek, np. dopłaty dla osób o niskich dochodach.

Jeśli w jakimś kraju byłeś ubezpieczony krócej niż rok, ten kraj może nie wypłacać osobnej emerytury – ale te miesiące nie przepadną, uwzględni je inny kraj przy obliczaniu twojej emerytury.

Jak złożyć wniosek o emeryturę z Portugalii

Mieszkasz w Polsce? Nie składasz osobnego wniosku w Portugalii. Jeden wniosek o emeryturę składasz w ZUS – na formularzu EMP z załącznikiem EMZ oraz formularzem E 207 PL, w którym wpisujesz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i swój numer ubezpieczenia w Portugalii. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Portugalii, a każdy kraj przyśle ci osobną decyzję. Sprawy dotyczące Portugalii prowadzi I Oddział ZUS w Łodzi, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS. Jeśli nigdy nie pracowałeś w Polsce, wniosek składasz w kraju, w którym byłeś ostatnio ubezpieczony.

Mieszkasz w Portugalii? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.

Emerytury przyznaje Segurança Social (seg-social.pt) – emerytury prowadzi Centro Nacional de Pensões (to on prosi np. osoby mieszkające za granicą o potwierdzenie życia, prova de vida). Emerytura nie przychodzi automatycznie: wniosek złóż najwcześniej 3 miesiące przed datą, od której chcesz ją dostawać – online, w placówce Segurança Social albo pocztą (formularz Mod. RP5068-DGSS). Swoją historię składek (carreira contributiva) sprawdzisz w serwisie Segurança Social Direta. Szybka „emerytura od ręki” (Pensão na Hora) dotyczy tylko osób mieszkających w Portugalii, ze składkami tylko w Portugalii – jeśli pracowałeś też w Polsce, decyzja trwa dłużej (średnio ok. 50 dni w prostych sprawach).

Zobacz też: Renta w Portugalii · Praca w Portugalii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki

Źródła

Stan na październik 2026 r. Kwoty i wiek emerytalny zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Portugalii.



źródło: Eures, Eures Polska, Eurostat, Eurydice, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Polityka Prywatności