W Hiszpanii rentę z tytułu niezdolności do pracy nazywa się pensión de incapacidad permanente (świadczenie z tytułu trwałej niezdolności do pracy). Przyznaje ją INSS, a jej wysokość zależy od stopnia niezdolności i od podstawy wymiaru składek. Ocenia się, czy możesz wykonywać swój zawód albo jakąkolwiek pracę.
Objęci są pracownicy i osoby z nimi zrównane (np. pobierający zasiłek dla bezrobotnych); samozatrudnieni mają osobny system. Obywatelstwo i miejsce zamieszkania nie mają znaczenia.
Wymagany staż przy zwykłej chorobie (jeśli w chwili powstania niezdolności jesteś ubezpieczony):
Przy wypadku (przy pracy lub poza nią) i chorobie zawodowej staż nie jest wymagany. Okresy z Polski i innych krajów UE pomagają spełnić te warunki.
Zwykle najpierw jesteś na zwolnieniu i dostajesz zasiłek z tytułu czasowej niezdolności do pracy (incapacidad temporal) – przez 12 miesięcy, z możliwym przedłużeniem do 18 miesięcy. Rentę dostajesz po wyczerpaniu tego zasiłku albo od dnia, w którym uznano co najmniej 33% obniżenia zdolności do pracy.
Stopień niezdolności ocenia zespół EVI (Equipo de Valoración de Incapacidades) w prowincjalnym oddziale INSS. Zespół opiera się na raporcie medycznym i historii twojej pracy, a decyzję wydaje dyrektor prowincjalny INSS. Nie ma wykazu chorób, które „dają” rentę – liczy się to, czy poważne i prawdopodobnie trwałe schorzenia, mimo leczenia, ograniczają twoją zdolność do pracy. Stopnie:
Decyzja określa też, od kiedy możliwa jest ponowna ocena. Jeśli się z nią nie zgadzasz, najpierw składasz reclamación previa w oddziale INSS, a potem możesz iść do sądu pracy. Od 65 lat renta staje się emeryturą.
Rentę liczy się od podstawy (base reguladora): przy zwykłej chorobie to suma podstaw wymiaru składek z 96 miesięcy przed miesiącem poprzedzającym powstanie niezdolności, podzielona przez 112, z zastosowaniem procentu stażu jak przy emeryturze.
Minimalne kwoty miesięczne w 2026 r. (14 wypłat; osoba samotna / z małżonkiem na utrzymaniu / z małżonkiem nie na utrzymaniu):
Maksymalna renta to 3 359,60 € miesięcznie (dodatek przy gran incapacidad jest poza limitem).
Dorabianie: przy rencie parcial i total możesz pracować, jeśli praca pasuje do twojego stanu zdrowia (przy total – w innym zawodzie niż ten, w którym orzeczono niezdolność); renta nie jest wtedy obniżana. Przy absoluta podjęcie pracy zawiesza wypłatę renty.
Każdy kraj ocenia niezdolność do pracy według własnych przepisów. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy polskie orzeczenie o niepełnosprawności nie przenosi się automatycznie do Hiszpanii (i odwrotnie) – może się zdarzyć, że w jednym kraju dostaniesz rentę, a w drugim nie, albo w innej wysokości.
Mieszkasz w Polsce? Wniosek o rentę składasz w ZUS – na formularzu ERN z załącznikiem ERZ i formularzem E 207 PL (wpisz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i numer ubezpieczenia w Hiszpanii); dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) i dokumentację medyczną. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Hiszpanii. Sprawy dotyczące Hiszpanii prowadzi I Oddział ZUS w Łodzi, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS.
Mieszkasz w Hiszpanii? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Postępowanie może rozpocząć sam ubezpieczony, a także m.in. publiczna służba zdrowia lub inspekcja pracy – zwykle pod koniec zasiłku z tytułu czasowej niezdolności. Wniosek składasz na formularzu INC-17 online w sede electrónica Seguridad Social (także bez certyfikatu cyfrowego), pocztą albo w biurze CAISS po umówieniu wizyty. INSS ma 135 dni na decyzję – jeśli jej nie wyda, możesz uznać wniosek za odrzucony i złożyć reclamación previa.
Zobacz też: Emerytura w Hiszpanii · Praca w Hiszpanii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i zasady zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Hiszpanii.
poleca:
