
W Estonii nie ma klasycznej renty z ubezpieczenia. Zamiast niej osoba ze zmniejszoną zdolnością do pracy dostaje töövõimetoetus (zasiłek z tytułu niezdolności do pracy) – świadczenie w stałej kwocie, finansowane z budżetu państwa. Zdolność do pracy ocenia i zasiłek wypłaca Eesti Töötukassa (estoński Fundusz Ubezpieczeń na wypadek Bezrobocia), a nie SKA.
Zasiłek przysługuje osobom w wieku od 16 lat do wieku emerytalnego, które mieszkają w Estonii (obywatelom Estonii i cudzoziemcom z prawem pobytu) i mają częściową lub całkowitą niezdolność do pracy. Nie ma wymaganego okresu ubezpieczenia – nie musisz mieć określonego stażu pracy w Estonii.
Przed oceną musisz przez 6 miesięcy być pod opieką lekarza, który dokumentuje twój stan zdrowia. Zasiłek przysługuje od dnia złożenia wniosku, zwykle na okres do 5 lat. Jeśli stan zdrowia wyklucza pracę i się nie poprawi, może być przyznany na dłużej – aż do wieku emerytalnego.
Ocenę zdolności do pracy (töövõime hindamine) prowadzi Töötukassa z udziałem lekarzy orzeczników. Wypełniasz wniosek z pytaniami o to, co jesteś w stanie robić, a lekarz orzecznik porównuje twoje odpowiedzi z danymi w estońskim systemie informacji o zdrowiu. Na badanie wzywa się cię tylko wtedy, gdy dane się nie zgadzają.
Ocenia się nie diagnozę, tylko twoje ograniczenia w 7 obszarach (według klasyfikacji ICF): poruszanie się, sprawność rąk, komunikacja, samoobsługa i świadomość, uczenie się i stosowanie wiedzy, przystosowanie do zmian, kontakty z ludźmi. Dlatego nie ma listy chorób, które automatycznie dają zasiłek. Wynik to częściowa albo brak zdolności do pracy. Od decyzji możesz się odwołać w ciągu 30 dni.
Töövõimetoetus nie zależy od twoich dawnych zarobków. Od 1 kwietnia 2026 stawka dzienna wynosi 22,89 €:
Zasiłek jest wypłacany co miesiąc, rośnie co roku 1 kwietnia i nie jest opodatkowany.
Do zasiłku możesz dorabiać. Gdy twój dochód przekroczy 90-krotność stawki dziennej (od 1 kwietnia 2026 to 2 060,10 €), zasiłek maleje o połowę nadwyżki. Do dochodu wlicza się wynagrodzenie, od którego płaci się podatek socjalny, i niektóre zasiłki.
Każdy kraj ocenia niezdolność do pracy według własnych przepisów. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy polskie orzeczenie o niepełnosprawności nie przenosi się automatycznie do Estonii (i odwrotnie) – może się zdarzyć, że w jednym kraju dostaniesz rentę, a w drugim nie, albo w innej wysokości.
Mieszkasz w Polsce? Wniosek o rentę składasz w ZUS – na formularzu ERN z załącznikiem ERZ i formularzem E 207 PL (wpisz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i numer ubezpieczenia w Estonii); dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) i dokumentację medyczną. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Estonii. Sprawy dotyczące Estonii prowadzi Oddział ZUS w Szczecinie, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS.
Mieszkasz w Estonii? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Wniosek o ocenę zdolności do pracy i zasiłek składasz w Eesti Töötukassa (tootukassa.ee). Najpierw zadbaj o regularne wizyty u lekarza: w systemie informacji o zdrowiu musi być dokumentacja z ostatnich 6 miesięcy. Zasiłek należy się od dnia złożenia wniosku, więc nie zwlekaj.
Zobacz też: Emerytura w Estonii · Praca w Estonii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i zasady zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Estonii.