Rentę z tytułu niezdolności do pracy dla pracowników nazywa się w Holandii WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen – ustawa o pracy i dochodzie według zdolności do pracy). Wypłaca ją UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen – holenderski urząd ubezpieczeń pracowniczych). WIA ma dwie części: WGA dla osób częściowo niezdolnych do pracy i IVA dla osób całkowicie i trwale niezdolnych. W Holandii nie ma znaczenia, czy niezdolność wynika z choroby, czy z wypadku przy pracy.
WIA obejmuje wszystkich pracowników przed wiekiem AOW, także zatrudnionych przez agencję pracy (uitzendbureau). Nie trzeba mieć określonego stażu ubezpieczeniowego. Samozatrudnieni nie są objęci WIA automatycznie – mogą się ubezpieczyć dobrowolnie.
Najpierw jest okres choroby, który trwa do 104 tygodni. W tym czasie pensję wypłaca ci pracodawca. Jeśli pracujesz przez agencję, zwykle agencja płaci do końca umowy; gdy umowa się skończy, a ty dalej chorujesz, zasiłek chorobowy (Ziektewet) wypłaca UWV. Przez cały ten czas ty i pracodawca musicie pracować nad powrotem do pracy (re-integratie).
Osoby, które stały się niezdolne do pracy przed 18. urodzinami albo w czasie studiów (przed 30. rokiem życia), mają osobne świadczenie Wajong. Stary system WAO (próg 15%) dotyczy tylko osób, które dostawały go przed 2004 r.
Po ok. 2 latach choroby UWV sprawdza, ile możesz jeszcze zarobić. Najpierw rozmawiasz z lekarzem ubezpieczeniowym UWV (verzekeringsarts). Jeśli lekarz uzna, że możesz w jakiejś formie pracować, masz też rozmowę z ekspertem ds. pracy (arbeidsdeskundige). UWV sprawdza też, czy ty i pracodawca zrobiliście wystarczająco dużo, żeby wrócić do pracy – jeśli nie, procedura może się przedłużyć.
W Holandii nie ma wykazu chorób uprawniających do renty. Nie liczy się diagnoza, tylko utrata zarobków: UWV porównuje to, co zarabiałeś przed chorobą, z tym, co możesz zarobić teraz w pracy dla ciebie odpowiedniej.
Jeśli nie zgadzasz się z decyzją, najpierw składasz sprzeciw (bezwaar) w UWV, a potem możesz iść do sądu. UWV może później ponownie ocenić twoją zdolność do pracy (herbeoordeling), a zmiany w zdrowiu lub pracy trzeba zgłaszać.
WIA liczy się od WIA-maandloon, czyli twojej pensji brutto sprzed choroby. Pensję bierze się pod uwagę najwyżej do 309,91 € brutto dziennie (maximumdagloon od 1 stycznia 2026). Minimalnej kwoty WIA nie ma.
Stawki vervolguitkering i przykładowe kwoty przy płacy minimalnej, którą UWV przyjmuje do obliczeń od 1 lipca 2026 (2 337,00 € brutto miesięcznie):
Jeśli zarabiałeś mniej niż płaca minimalna, podstawą jest twoja dawna pensja. To odpowiedź na pytanie o „najniższą rentę” w Holandii: stałego minimum nie ma, a jeśli renta razem z innymi dochodami jest niższa od minimum socjalnego, możesz złożyć wniosek o dopłatę z ustawy Toeslagenwet (zależną od dochodu). W maju dostajesz dodatek urlopowy – 8% świadczenia. WIA rośnie 1 stycznia i 1 lipca, podlega opodatkowaniu i możesz do niej dorabiać – wtedy świadczenie się zmniejsza, ale łącznie z pensją masz więcej.
Każdy kraj ocenia niezdolność do pracy według własnych przepisów. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy polskie orzeczenie o niepełnosprawności nie przenosi się automatycznie do Holandii (i odwrotnie) – może się zdarzyć, że w jednym kraju dostaniesz rentę, a w drugim nie, albo w innej wysokości.
Mieszkasz w Polsce? Wniosek o rentę składasz w ZUS – na formularzu ERN z załącznikiem ERZ i formularzem E 207 PL (wpisz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i numer ubezpieczenia w Holandii); dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) i dokumentację medyczną. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Holandii. Sprawy dotyczące Holandii prowadzi Oddział ZUS w Krakowie, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS.
Mieszkasz w Holandii? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Wniosek o WIA składasz w UWV. W 88. tygodniu choroby dostajesz od UWV list o WIA i od tego momentu masz 6 tygodni na złożenie wniosku – zrób to na czas, żeby nie mieć przerwy w dochodach. Przygotuj m.in. datę pierwszego dnia choroby, informacje o szkoleniach i kursach oraz dokumenty o działaniach na rzecz powrotu do pracy (re-integratie). Jeśli lekarz UWV uzna, że nie będziesz mógł pracować ani teraz, ani w przyszłości, możesz złożyć wniosek wcześniej (vervroegde IVA). Kwoty i zasady wyliczania sprawdzisz na stronie UWV o wysokości WIA.
Zobacz też: Emerytura w Holandii · Praca w Holandii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i zasady zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Holandii.
poleca:
