Bułgaria – umowa o pracę

W Bułgarii każda praca na etacie wymaga pisemnej umowy o pracę (трудов договор), podpisanej zanim zaczniesz pracować. Pracodawca musi też zgłosić umowę do urzędu skarbowego NAP (НАП) – bez tego twoja praca nie jest legalna.

• Umowa na piśmie: obowiązkowa, kopię podpisaną przez obie strony dostajesz przed rozpoczęciem pracy.
• Okres próbny: maksymalnie 6 miesięcy.
• Wypowiedzenie: 30 dni przy umowie na czas nieokreślony, 3 miesiące przy umowie terminowej (ale nie dłużej niż do końca umowy).
• Najczęstsza forma: umowa na czas nieokreślony na pełen etat.
• Praca sezonowa w rolnictwie: możliwa nawet na jednodniowej umowie.

Rodzaje umów o pracę w Bułgarii

Na czas nieokreślony (безсрочен трудов договор) – podstawowa forma zatrudnienia. Może być na pełen etat albo na część etatu.

Na czas określony (срочен трудов договор) – najwyżej na 3 lata. Jeśli chodzi o tę samą pracę z tym samym pracownikiem, umowę terminową można zawrzeć ponownie tylko raz, na co najmniej rok. Jeśli po wygaśnięciu umowy pracujesz dalej 5 dni roboczych lub dłużej, a pracodawca nie zgłosi na piśmie sprzeciwu, umowa zamienia się w bezterminową (o ile stanowisko jest wolne).

Część etatu – godziny i ich rozkład ustalasz z pracodawcą. Masz te same prawa co pracownicy na pełen etat, z wyjątkiem tych, które zależą od liczby godzin. Jeśli faktycznie pracujesz dłużej niż w umowie (bez legalnych nadgodzin), umowę traktuje się jak pełen etat.

Praca przez agencję pracy tymczasowej – dozwolona; umowę o pracę podpisujesz wtedy z agencją.

Krótka praca sezonowa w rolnictwie – specjalna umowa z art. 114a Kodeksu pracy, zawierana na jeden dzień. Z jednym pracownikiem można ją zawrzeć najwyżej na 90 dni w roku kalendarzowym.

Umowa stażowa (договор за стаж) – dla osób do 29 lat ze średnim lub wyższym wykształceniem, bez doświadczenia w zawodzie. Trwa od 6 do 12 miesięcy i można ją podpisać tylko raz.

Co musi być w umowie

Umowa musi być na piśmie. Pracodawca w ciągu 3 dni od jej zawarcia (lub zmiany) zgłasza ją do NAP. Zanim zaczniesz pracę, powinieneś dostać kopię umowy podpisaną przez obie strony i potwierdzone zgłoszenie do NAP. O zmianach warunków pracy pracodawca informuje cię na piśmie najpóźniej miesiąc po ich wejściu w życie.

W umowie muszą być m.in.:

• miejsce pracy,
• stanowisko i zakres obowiązków,
• data rozpoczęcia pracy i czas trwania umowy,
• wymiar płatnego urlopu,
• okres wypowiedzenia,
• wynagrodzenie zasadnicze i dodatki oraz terminy wypłaty,
• czas pracy.

Okres próbny i wypowiedzenie

Okres próbny (срок за изпитване) – do 6 miesięcy, ustalany przy podpisaniu umowy. Przy pracy na czas krótszy niż rok okres próbny może trwać najwyżej miesiąc. W trakcie okresu próbnego każda ze stron może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia. Z tym samym pracownikiem na to samo stanowisko okres próbny można ustalić tylko raz.

Wypowiedzenie nie zależy od stażu pracy:

• umowa na czas nieokreślony – 30 dni, chyba że w umowie ustalicie dłuższy okres, maksymalnie 3 miesiące,
• umowa na czas określony – 3 miesiące, ale nie dłużej niż do końca umowy.

Możesz odejść bez wypowiedzenia m.in. wtedy, gdy pracodawca spóźnia się z pensją, zmienia ci miejsce pracy albo wynagrodzenie. Pracodawca zwalnia bez wypowiedzenia np. dyscyplinarnie – za trzy spóźnienia albo wcześniejsze wyjścia (każde co najmniej o godzinę) w jednym miesiącu albo za nieobecność przez 2 kolejne dni robocze.

Odszkodowania:

• jeśli któraś strona nie zachowa wypowiedzenia, płaci drugiej wynagrodzenie brutto za niewykorzystaną część okresu wypowiedzenia,
• przy zwolnieniu m.in. z powodu likwidacji firmy lub redukcji etatów, gdy zostajesz bez pracy – wynagrodzenie brutto za czas bez pracy, maksymalnie za 1 miesiąc,
• przy odejściu z powodu choroby (po co najmniej 5 latach stażu) – 2 pensje brutto.

Niewykorzystany urlop pracodawca wypłaca w pieniądzu przy rozwiązaniu umowy, niezależnie od przyczyny – także gdy przepracowałeś mniej niż 4 miesiące. Odszkodowania należne przy końcu umowy pracodawca wypłaca najpóźniej do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym umowa się skończyła.

Zobacz też: Zarobki i płaca minimalna w Bułgarii · Czas pracy w Bułgarii · Urlop i święta w Bułgarii · Praca w Bułgarii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki

Źródła

• EURES – warunki życia i pracy w Bułgarii
• Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Bułgarii – rozwiązanie stosunku pracy
• Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Bułgarii – odprawy i odszkodowania z Kodeksu pracy
• Kodeks pracy Bułgarii (Кодекс на труда) – tekst na stronie ministerstwa pracy
• Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Bułgarii – pytania i odpowiedzi z prawa pracy

Stan na 19.10.2026. Kwoty i przepisy zmieniają się zwykle od 1 stycznia albo w połowie roku – przed decyzją sprawdź je u źródła.