We Włoszech rentę z ubezpieczenia wypłaca INPS w dwóch formach: assegno ordinario di invalidità (AOI – zwykły zasiłek inwalidzki) przy częściowej niezdolności do pracy i pensione di inabilità (renta z tytułu całkowitej niezdolności) przy całkowitej niezdolności do jakiejkolwiek pracy. Obie są liczone od składek, tak jak emerytura. Niezależnie od nich istnieje invalidità civile – świadczenia socjalne dla osób z niepełnosprawnością, niezależne od składek.
Rentą z INPS objęci są pracownicy sektora prywatnego; samozatrudnieni mają własne obowiązkowe programy. Obywatelstwo i miejsce zamieszkania nie mają znaczenia. Potrzebujesz co najmniej 5 lat składek, z czego 3 lata w ostatnich 5 latach – bez względu na wiek. Okresy z Polski i innych krajów UE pomagają spełnić ten warunek.
Zwykle najpierw jesteś na zwolnieniu i dostajesz zasiłek chorobowy. AOI i pensione di inabilità zaczynają się, gdy zasiłek chorobowy się kończy, i przysługują od miesiąca po złożeniu wniosku albo stwierdzeniu niezdolności. Przy wypadku przy pracy i chorobie zawodowej świadczenie wypłaca osobna instytucja – INAIL.
Do wniosku potrzebujesz zaświadczenia lekarskiego SS3 od lekarza rodzinnego. O przyznaniu decyduje komisja lekarska działu medycyny orzeczniczej INPS – według tych samych zasad w całym kraju. Komisja ocenia, jak bardzo choroba lub niepełnosprawność (fizyczna albo psychiczna) obniża twoją zdolność do pracy. Wynik to procent:
AOI przyznaje się na 3 lata i można je potwierdzić do trzech razy – potem staje się stałe. Jeśli tracisz całą zdolność do pracy, AOI może zostać zamienione na pensione di inabilità. Od odmowy odwołasz się w ciągu 90 dni. W wieku emerytalnym oba świadczenia zamieniają się w emeryturę.
Rentę liczy się jak emeryturę: za okresy do 2011 r. u osób ubezpieczonych przed 1996 r. – od zarobków (2% średnich zarobków za każdy rok, najwyżej za 40 lat), a za późniejsze okresy i u ubezpieczonych od 1996 r. – ze składek zebranych na koncie, przemnożonych przez współczynnik zależny od wieku. Przy pensione di inabilità do stażu dolicza się lata od przyznania renty do wieku emerytalnego.
Dorabianie: przy AOI możesz pracować, ale przy wyższych dochodach świadczenie jest obniżane – o 25% przy dochodzie od 31 376,80 € do 39 221 € rocznie i o 50% powyżej 39 221 € (progi dla dochodów z 2025 r.). Pensione di inabilità nie da się łączyć z pracą. Oba świadczenia są opodatkowane.
Każdy kraj ocenia niezdolność do pracy według własnych przepisów. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy polskie orzeczenie o niepełnosprawności nie przenosi się automatycznie do Włoch (i odwrotnie) – może się zdarzyć, że w jednym kraju dostaniesz rentę, a w drugim nie, albo w innej wysokości.
Mieszkasz w Polsce? Wniosek o rentę składasz w ZUS – na formularzu ERN z załącznikiem ERZ i formularzem E 207 PL (wpisz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i numer ubezpieczenia we Włoszech); dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) i dokumentację medyczną. ZUS przekaże wniosek do instytucji we Włoszech. Sprawy dotyczące Włoch prowadzi Oddział ZUS w Bydgoszczy, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS.
Mieszkasz we Włoszech? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Najpierw idziesz do lekarza rodzinnego po zaświadczenie SS3. Potem składasz wniosek do INPS – online albo przez patronat – a INPS kieruje cię na badanie przez swoją komisję lekarską. Świadczenie przysługuje od miesiąca po złożeniu wniosku. Gdy po 3 latach kończy się okres przyznania AOI, musisz wystąpić o jego potwierdzenie.
Zobacz też: Emerytura we Włoszech · Praca we Włoszech – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i zasady zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji we Włoszech.
poleca:
