Na Litwie ubezpieczenie od wypadków przy pracy i chorób zawodowych prowadzi Sodra, a składkę płaci pracodawca. Obejmuje pracowników i praktykantów, ale nie samozatrudnionych.
Wypadek przy pracy to zdarzenie w środowisku pracy, które powoduje częściową lub całkowitą utratę zdolności do pracy albo śmierć. Ubezpieczenie obejmuje też wypadki w drodze w dni robocze – między miejscem pracy a domem, miejscem przerwy poza zakładem albo innym miejscem pracy.
Choroba zawodowa to zaburzenie zdrowia spowodowane szkodliwym czynnikiem w środowisku pracy – także zatrucie zawodowe, powikłania i odległe skutki. Litwa ma rządowy wykaz chorób zawodowych. Nie ma terminu, w którym chorobę trzeba wykryć po odejściu z pracy.
Gdy lekarz podejrzewa, że choroba ma związek z pracą, kieruje cię do lekarza medycyny pracy i musisz powiadomić pracodawcę. Przyczyny bada inspekcja pracy (Valstybinė darbo inspekcija, VDI), a lekarz medycyny pracy wydaje akt potwierdzający chorobę zawodową. Możesz się od niego odwołać w ciągu 2 miesięcy do centralnej komisji ekspertów medycyny pracy. Potem Sodra decyduje, czy to zdarzenie ubezpieczeniowe.
Ubezpieczeni są pracownicy i praktykanci (praktikantai). Samozatrudnieni nie są objęci publicznym ubezpieczeniem – mogą wykupić prywatną polisę.
Zasiłek przy czasowej niezdolności do pracy (ligos išmoka) – 77,58% wynagrodzenia kompensacyjnego, od pierwszego dnia zwolnienia do wyzdrowienia albo do ustalenia stopnia utraty zdolności do pracy. Płaci Sodra, nie pracodawca. Wynagrodzenie liczy się z 3 miesięcy przed miesiącem poprzedzającym niezdolność i nie może przekroczyć dwukrotności przeciętnej płacy krajowej z poprzedniego kwartału.
Jednorazowe odszkodowanie (netekto dalyvumo vienkartinė kompensacija) – gdy agencja ds. praw osób z niepełnosprawnościami (Asmens su negalia teisių apsaugos agentūra) oceni utratę zdolności do pracy na najwyżej 29%:
Świadczenie okresowe (netekto dalyvumo periodinė kompensacija) – przy utracie 30% i więcej, wypłacane co miesiąc. Wzór: 0,5 × stopień utraty zdolności × współczynnik twoich zarobków (od 0,25 do 3) × 0,7758 × przeciętna płaca krajowa. Świadczenie rośnie razem z przeciętną płacą i można je łączyć z pracą.
Śmierć – rodzina dostaje jednorazowo 46,55-krotność przeciętnej miesięcznej płacy krajowej, dzieloną po równo, a osoby, które były na utrzymaniu zmarłego, także świadczenie okresowe. Do tego zasiłek pogrzebowy 592 € (2026 r.).
Leczenie zapewnia publiczna opieka zdrowotna. Jeśli nie możesz wrócić do dawnej pracy, urząd pracy oferuje rehabilitację zawodową i przekwalifikowanie. Odszkodowanie jednorazowe i świadczenie okresowe nie są opodatkowane.
Po wypadku od razu powiedz pracodawcy o zdarzeniu i swojej nieobecności. U lekarza weź elektroniczne zwolnienie (nedarbingumo pažymėjimas) z informacją, że uraz ma związek z pracą.
Lekki wypadek i wypadek w drodze bada komisja powołana przez pracodawcę, a ciężki lub śmiertelny – inspekcja pracy VDI. Wynikiem jest protokół N-1 (wypadek przy pracy) albo N-2 (wypadek w drodze), który trafia do Sodry. Pracodawca wysyła też do Sodry zgłoszenie NP-SD2.
Wniosek o zasiłek składasz w Sodrze – online w koncie na gyventojai.sodra.lt (formularz GPS1 lub GPS7), pocztą albo osobiście w oddziale. Jeśli masz już złożony bezterminowy wniosek o zasiłek chorobowy (GPS1), nowy nie jest potrzebny. O jednorazowe odszkodowanie i świadczenie okresowe trzeba wystąpić osobnymi wnioskami.
Terminy: zasiłek – 3 lata od końca niezdolności do pracy; jednorazowe odszkodowanie i świadczenie okresowe – 3 lata od decyzji agencji o utracie zdolności do pracy.
Zobacz też: Zwolnienie lekarskie i zasiłek chorobowy na Litwie · Czas pracy na Litwie · Umowa o pracę na Litwie · Praca na Litwie – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na 19.10.2026. Kwoty i przepisy zmieniają się zwykle od 1 stycznia albo w połowie roku – przed decyzją sprawdź je u źródła.
poleca:
