Rentę z tytułu niezdolności do pracy nazywa się w Finlandii työkyvyttömyyseläke. Jeśli pracowałeś w Finlandii, główną część płaci twoje towarzystwo emerytalne w ramach työeläke. Osoby z niską rentą pracowniczą mogą dostać dodatkowo rentę narodową z Kela (kansaneläke) i rentę gwarantowaną (takuueläke) – ale tylko, jeśli mieszkają w Finlandii.
Rentę z työeläke może dostać każdy, kto pracował w Finlandii i był ubezpieczony – pracownik nie potrzebuje minimalnego okresu ubezpieczenia, samozatrudniony 4 miesiące. Do renty narodowej i gwarantowanej z Kela trzeba mieszkać w Finlandii co najmniej 3 lata po 16. roku życia (bez tego warunku, jeśli niezdolność powstała przed 19. rokiem życia w Finlandii).
Najpierw dostajesz sairauspäiväraha (zasiłek chorobowy z Kela), najdłużej przez 300 dni roboczych (z sobotami). Renta przysługuje od końca tego okresu. Po 150 dniach zasiłku Kela informuje cię o możliwościach rehabilitacji albo zachęca do złożenia wniosku o rentę. Pierwszeństwo ma zawsze rehabilitacja zawodowa. Jeśli twoja zdolność do pracy może wrócić, dostajesz rentę na czas określony – kuntoutustuki (świadczenie rehabilitacyjne).
O rencie decyduje towarzystwo emerytalne (a w części narodowej Kela) na podstawie dokumentacji medycznej i opinii lekarzy orzeczników. Do wniosku dołączasz zaświadczenie lekarskie B (B-lausunto) o twoim stanie zdrowia. Ocenia się, czy możesz pracować – z uwzględnieniem wieku, wykształcenia, dotychczasowej pracy i miejsca zamieszkania – a nie samą diagnozę, więc nie ma listy chorób, które automatycznie dają rentę.
Od 60 lat bierze się pod uwagę także zawód. Od decyzji możesz się odwołać do komisji odwoławczej (Työeläkeasioiden muutoksenhakulautakunta), a potem do Sądu Ubezpieczeniowego (Vakuutusoikeus).
Renta z työeläke to emerytura wypracowana do chwili zachorowania plus część „przyszła” – za lata od niezdolności do wieku emerytalnego, liczona po 1,5% rocznie od twoich zarobków z ostatnich 5 lat. Część przyszła należy się, jeśli w ostatnich 10 latach zarobiłeś łącznie co najmniej 21 514,19 € (2026 r.). Renta częściowa to połowa pełnej. Nie ma kwoty minimalnej ani maksymalnej.
Z Kela (tylko przy mieszkaniu w Finlandii), od 1 stycznia 2026:
Dorabianie: przy pełnej rencie możesz zarabiać do 40% dawnych zarobków, przy częściowej do 60%. Zawsze możesz zarobić co najmniej 990,90 € miesięcznie (2026 r.). Gdy zarabiasz więcej, rentę można zawiesić na 3–24 miesiące. Od 1 lutego 2025 Kela nie wypłaca renty narodowej osobom mieszkającym w Polsce i innych krajach UE/EOG; renta z työeläke jest wypłacana za granicę.
Każdy kraj ocenia niezdolność do pracy według własnych przepisów. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy polskie orzeczenie o niepełnosprawności nie przenosi się automatycznie do Finlandii (i odwrotnie) – może się zdarzyć, że w jednym kraju dostaniesz rentę, a w drugim nie, albo w innej wysokości.
Mieszkasz w Polsce? Wniosek o rentę składasz w ZUS – na formularzu ERN z załącznikiem ERZ i formularzem E 207 PL (wpisz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i numer ubezpieczenia w Finlandii); dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) i dokumentację medyczną. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Finlandii. Sprawy dotyczące Finlandii prowadzi Oddział ZUS w Szczecinie, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS.
Mieszkasz w Finlandii? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Wniosek o rentę z työeläke składasz online w swoim towarzystwie emerytalnym albo na formularzu 7002e (tyoelake.fi). Ten sam wniosek obejmuje rentę narodową z Kela. Złóż go, gdy zbliżasz się do końca zasiłku chorobowego (najlepiej po ok. 150 dniach), żeby renta zaczęła się zaraz po nim. Dołącz zaświadczenie lekarskie B.
Zobacz też: Emerytura w Finlandii · Praca w Finlandii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i zasady zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Finlandii.
poleca:
