W Belgii renta z tytułu niezdolności do pracy to indemnité d'invalidité (nid. invaliditeitsuitkering – świadczenie inwalidzkie). Należy do ubezpieczenia chorobowego: wypłaca ją twoja kasa chorych (mutualité / ziekenfonds), a nadzoruje INAMI (nid. RIZIV – Krajowy Instytut Ubezpieczeń Zdrowotnych i Inwalidzkich). Przez pierwszy rok niezdolności dostajesz zasiłek z tytułu niezdolności (incapacité primaire), a od drugiego roku – świadczenie inwalidzkie.
Świadczenie mogą dostać wszyscy pracownicy na umowie o pracę i osoby z nimi zrównane (np. bezrobotni pobierający zasiłek), bez względu na obywatelstwo – musisz tylko podlegać belgijskiemu ubezpieczeniu społecznemu. Najpierw musisz odbyć okres wyczekiwania (stage): 12 miesięcy ubezpieczenia i 180 dni pracy w tym czasie (przy pracy w niepełnym wymiarze – 800 godzin).
Niezdolność trzeba zgłosić w kasie chorych: robotnicy (ouvriers) w ciągu 14 dni, pracownicy umysłowi (employés) w ciągu 28 dni, bezrobotni w ciągu 7 dni. Za spóźnienie świadczenie jest obniżane o 10% za każdy dzień zwłoki. Przez pierwszy rok dostajesz zasiłek z tytułu niezdolności do pracy, a od pierwszego dnia po roku – świadczenie inwalidzkie. Samozatrudnieni mają osobny system z ryczałtowymi świadczeniami.
O niezdolności decyduje lekarz orzecznik kasy chorych (médecin-conseil), który ocenia dokumentację i może wezwać cię na badanie. Żeby zostać uznanym za niezdolnego do pracy, musisz całkowicie przerwać pracę z powodu zdrowia i mieć co najmniej 66% niezdolności – w porównaniu z twoim ostatnim zawodem i zawodami, które mógłbyś wykonywać ze względu na swoje wykształcenie. W praktyce oznacza to, że możesz zarobić najwyżej jedną trzecią tego, co zarabia zdrowy pracownik z podobnym wykształceniem.
Wykazu chorób uprawniających do renty nie ma – ocenia się zdolność do zarabiania, a nie samą diagnozę. Po pierwszym roku o przedłużeniu niezdolności decyduje Rada Lekarska ds. Inwalidztwa (Conseil médical de l'invalidité) INAMI, na wniosek lekarza kasy chorych. Prawo do świadczenia nie jest dożywotnie: decyzję można zweryfikować. Od decyzji o zakończeniu niezdolności odwołujesz się do sądu pracy (tribunal du travail) w ciągu 3 miesięcy.
Świadczenie inwalidzkie to procent twojej utraconej dziennej pensji brutto (do górnego limitu):
Dzienną pensję bierze się pod uwagę do limitu – dla niezdolności od 1 stycznia 2024 r. było to 183,1311 € (stan na 1 stycznia 2026). Świadczenie liczy się za 6 dni w tygodniu (także za soboty). Minimalne kwoty dla pracownika stale zatrudnionego od 1 września 2026:
Dla osób zatrudnionych nieregularnie minimum wynosi 71,07 € (z osobą na utrzymaniu) i 52,59 € dziennie (bez). Przykład: w miesiącu z 26 dniami świadczenia minimum dla osoby samotnej to 1 704,56 € brutto. Jeśli potrzebujesz pomocy innej osoby, możesz dostać dodatek 29,39 € dziennie (MISSOC, 1 stycznia 2026), a w maju część osób dostaje jednorazową premię (prime de rattrapage).
Świadczenia rosną automatycznie o 2% wraz z indeksem cen i podlegają opodatkowaniu. Pracować na rencie możesz tylko za zgodą lekarza kasy chorych. Do 1/5 etatu (20%) świadczenie nie jest obniżane, powyżej – zmniejsza się zależnie od liczby godzin pracy.
Każdy kraj ocenia niezdolność do pracy według własnych przepisów. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy polskie orzeczenie o niepełnosprawności nie przenosi się automatycznie do Belgii (i odwrotnie) – może się zdarzyć, że w jednym kraju dostaniesz rentę, a w drugim nie, albo w innej wysokości.
Mieszkasz w Polsce? Wniosek o rentę składasz w ZUS – na formularzu ERN z załącznikiem ERZ i formularzem E 207 PL (wpisz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i numer ubezpieczenia w Belgii); dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) i dokumentację medyczną. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Belgii. Sprawy dotyczące Belgii prowadzi Oddział ZUS w Chrzanowie, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS.
Mieszkasz w Belgii? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
W Belgii nie składasz osobnego wniosku o rentę – wszystko idzie przez twoją kasę chorych (mutualité). Najpierw dostajesz od lekarza zaświadczenie o niezdolności do pracy i wysyłasz je do kasy chorych w terminie (14 albo 28 dni). Jeśli niezdolność trwa ponad rok, zasiłek przechodzi w świadczenie inwalidzkie, a decyzję o przedłużeniu podejmuje Rada Lekarska ds. Inwalidztwa INAMI. Zasady i aktualne kwoty znajdziesz na stronie INAMI o zgłaszaniu niezdolności do pracy.
Zobacz też: Emerytura w Belgii · Praca w Belgii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i zasady zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Belgii.
poleca:
