Szwedzka renta z tytułu niezdolności do pracy to sjukersättning (dosłownie „rekompensata chorobowa”), a dla osób od 19 do 29 lat także aktivitetsersättning (rekompensata aktywizacyjna). Wypłaca ją Försäkringskassan (szwedzki zakład ubezpieczeń społecznych). Ma dwie części: zależną od twoich zarobków (inkomstrelaterad) i gwarantowaną (garantiersättning) – dla osób z niskimi dochodami lub bez nich.
Renta zależna od zarobków przysługuje pracownikom i samozatrudnionym ubezpieczonym w Szwecji. Musisz mieć co najmniej rok z dochodem emerytalnym w okresie przed powstaniem niezdolności – okres ten trwa od 5 lat (jeśli masz 53 lata lub więcej) do 8 lat (do 46. roku życia). Garantiersättning przysługuje mieszkańcom Szwecji, którzy mieszkali tam co najmniej 3 lata.
Sjukersättning możesz dostać, jeśli twoja zdolność do pracy jest obniżona na stałe („na całą dającą się przewidzieć przyszłość”): od 19 lat przy pełnej niezdolności, a od 30 lat także przy częściowej. Przysługuje do miesiąca, w którym osiągasz riktålder (67 lat). Aktivitetsersättning jest dla osób od 19 do 29 lat, których zdolność do pracy jest obniżona co najmniej przez rok – przyznaje się ją najwyżej na 3 lata.
Nie musisz najpierw pobierać sjukpenning (zasiłku chorobowego), choć w praktyce wiele osób składa wniosek po dłuższym zwolnieniu. Rentę można przyznać do 3 miesięcy wstecz od złożenia wniosku.
Decyzję wydaje Försäkringskassan na podstawie zaświadczenia lekarskiego, które musi być dołączone do wniosku. Specjalny urzędnik decyzyjny sprawdza jakość oceny i podejmuje decyzję. Ocenia się, czy możesz wykonywać jakąkolwiek pracę na całym rynku pracy, także pracę dostosowaną – nie tylko twój dotychczasowy zawód. Sytuacji społecznej, finansowej, wykształcenia i doświadczenia zawodowego nie bierze się pod uwagę, chyba że masz ponad 62 lata. Nie ma wykazu chorób uprawniających do renty – liczy się trwałe obniżenie zdolności do pracy, a nie sama diagnoza.
Niezdolność ocenia się w czterech stopniach: 1/4, 1/2, 3/4 albo całkowita. Od tego zależy, jaką część pełnej renty dostaniesz. Od decyzji możesz się odwołać do sądu administracyjnego (förvaltningsrätten) w ciągu 2 miesięcy od jej otrzymania. Zasady są takie same w całym kraju.
Renta zależna od dochodu to 64,7% twojego „przyszłego dochodu” – średniej z trzech najwyższych rocznych zarobków z okresu 5–8 lat przed powstaniem niezdolności. Liczy się dochód do 444 000 SEK rocznie, więc w 2026 r. ta część wynosi najwyżej 23 939 SEK miesięcznie.
Garantiersättning (pełna, przy całkowitej niezdolności) od 1 stycznia 2026 r. zależy od wieku:
Pełną kwotę dostajesz po 40 latach zamieszkania; za każdy brakujący rok spada o 1/40. Jest też zmniejszana o rentę zależną od dochodu. Przy częściowej niezdolności dostajesz 3/4, 1/2 lub 1/4 kwoty. Rentę zależną od dochodu dostaniesz w każdym kraju, a gwarantowaną – w krajach UE/EOG, Szwajcarii i Kanadzie. Jeśli masz rentę co najmniej rok, możesz spróbować wrócić do pracy i „zamrozić” ją (vilande) na najwyżej 2 lata – dostajesz wtedy nieopodatkowane 25% zamrożonej kwoty. Renta jest opodatkowana.
Każdy kraj ocenia niezdolność do pracy według własnych przepisów. Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy polskie orzeczenie o niepełnosprawności nie przenosi się automatycznie do Szwecji (i odwrotnie) – może się zdarzyć, że w jednym kraju dostaniesz rentę, a w drugim nie, albo w innej wysokości.
Mieszkasz w Polsce? Wniosek o rentę składasz w ZUS – na formularzu ERN z załącznikiem ERZ i formularzem E 207 PL (wpisz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i numer ubezpieczenia w Szwecji); dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9) i dokumentację medyczną. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Szwecji. Sprawy dotyczące Szwecji prowadzi Oddział ZUS w Szczecinie, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS.
Mieszkasz w Szwecji? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Rentę przyznaje Försäkringskassan (forsakringskassan.se). Najpierw potrzebujesz zaświadczenia lekarskiego – lekarz zwykle wysyła je elektronicznie. Potem składasz wniosek przez e-usługę albo na formularzu 3030. Na decyzję czeka się zwykle ok. 6 miesięcy. Jeśli mieszkasz już w Polsce, wniosek składasz przez ZUS.
Zobacz też: Emerytura w Szwecji · Praca w Szwecji – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i zasady zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Szwecji.
poleca:
