W Czechach przez pierwsze 14 dni zwolnienia lekarskiego płaci ci pracodawca (náhrada mzdy, 60% przeciętnego zarobku), a od 15. dnia zasiłek chorobowy (nemocenské) wypłaca ČSSZ – czeski zakład ubezpieczeń społecznych.
Przez pierwsze 14 dni kalendarzowych niezdolności do pracy dostajesz od pracodawcy náhrada mzdy – 60% zredukowanego przeciętnego zarobku godzinowego za godziny, które zgodnie z grafikiem byś przepracował. Nie ma dni bez wynagrodzenia – pieniądze należą się od pierwszego dnia. Pracodawca płaci z własnych pieniędzy, razem z pensją.
Przeciętny zarobek godzinowy liczy się z poprzedniego kwartału i bierze pod uwagę tak (2026 r.):
W tych pierwszych 14 dniach pracodawca może sprawdzać, czy przestrzegasz zaleceń lekarza – dlatego zmiany miejsca pobytu i godzin wyjść zgłaszasz właśnie jemu.
Samozatrudnieni (OSVČ) dostają zasiłek tylko wtedy, gdy dobrowolnie płacą składkę chorobową od co najmniej 3 miesięcy – i dopiero od 15. dnia choroby.
Od 15. dnia zwolnienia zasiłek chorobowy (nemocenské) wypłaca okręgowy oddział ČSSZ (OSSZ). Wysokość rośnie z długością choroby:
Dzienną podstawę wymiaru (denní vyměřovací základ) liczy się z zarobków brutto z 12 miesięcy przed zachorowaniem, z redukcją: w 2026 r. do 1 633 Kč dziennie – w 90%, od 1 633 do 2 449 Kč – w 60%, od 2 449 do 4 897 Kč – w 30%, powyżej – wcale. Najwyższy zasiłek w 2026 r. to 1 617 Kč dziennie (dni 15–30), 1 779 Kč (dni 31–60) i 1 940 Kč (od 61. dnia). Zasiłek nie jest opodatkowany.
Staż. Pracownik nie potrzebuje minimalnego okresu ubezpieczenia – wystarczy, że jest ubezpieczony w dniu zachorowania albo jest w 7-dniowym okresie ochronnym po końcu pracy. Uwaga na umowy DPČ i DPP: w miesiącu z niskimi zarobkami (DPČ poniżej 4 500 Kč, DPP poniżej 12 000 Kč) nie jesteś ubezpieczony chorobowo.
Jak długo. Najwyżej 380 dni od początku niezdolności do pracy, z możliwością przedłużenia o 350 dni.
Kiedy mniej. Zasiłek spada o połowę, jeśli niezdolność do pracy wynika z bójki z twojej winy, z alkoholu lub narkotyków albo z popełnienia umyślnego przestępstwa lub wykroczenia.
Chore dziecko. Na opiekę nad chorym dzieckiem albo członkiem rodziny dostajesz ošetřovné – 60% dziennej podstawy od pierwszego dnia, do 9 dni (samotny rodzic dziecka przed obowiązkiem szkolnym – do 16 dni).
Idź do lekarza. Jeśli uzna cię za niezdolnego do pracy, wystawi elektroniczne zwolnienie (eNeschopenka) i sam wyśle je do ČSSZ, a pracodawca dostanie informację elektronicznie. Nie składasz żadnych papierów ani wniosku – zasiłek przyznawany jest automatycznie.
Twoje obowiązki:
Papierową część zwolnienia (průkaz – z terminem kontroli i godzinami wyjść) lekarz drukuje na twoją prośbę; od 1 stycznia 2025 r. możesz zamiast niej dostać SMS lub e-mail.
Sankcje. Jeśli łamiesz reżim albo nie współpracujesz przy kontroli OSSZ, zasiłek może zostać obniżony lub odebrany – nawet na 100 dni od naruszenia. Zwolnienie z pracy za łamanie reżimu odbiera też prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
OSSZ wypłaca zasiłek w ciągu 30 dni od otrzymania kompletu dokumentów, tą samą drogą co pensję. Więcej: ČSSZ – eNeschopenka dla pracowników.
Zobacz też: Wypadek przy pracy w Czechach · Zasiłek dla bezrobotnych w Czechach · Umowa o pracę w Czechach · Praca w Czechach – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na 19.10.2026. Kwoty i przepisy zmieniają się zwykle od 1 stycznia albo w połowie roku – przed decyzją sprawdź je u źródła.