Bułgarski system emerytalny ma trzy filary. Podstawą jest państwowa emerytura z NOI (НОИ – Национален осигурителен институт, bułgarski zakład ubezpieczeń społecznych), finansowana na bieżąco ze składek. Osoby urodzone po 31 grudnia 1959 r. mają też obowiązkowe konto w funduszu II filara (универсален пенсионен фонд), a III filar jest dobrowolny. Od 1 stycznia 2026 r. emerytury w Bułgarii są liczone i wypłacane w euro.
W Bułgarii o prawie do emerytury decydują razem dwa warunki: wiek i staż ubezpieczeniowy (осигурителен стаж). W 2026 r. mężczyźni potrzebują 64 lat i 9 miesięcy oraz 39 lat i 10 miesięcy stażu, a kobiety 62 lat i 6 miesięcy oraz 36 lat i 10 miesięcy stażu.
Wiek rośnie co roku. U mężczyzn o 1 miesiąc – w 2027 r. będzie to 64 lata i 10 miesięcy, a od 2029 r. 65 lat. U kobiet o 2 miesiące rocznie do 2029 r. (wtedy 63 lata), a od 2030 r. o 3 miesiące rocznie, aż do 65 lat w 2037 r. Wymagany staż też rośnie: od 2027 r. to 40 lat dla mężczyzn i 37 lat dla kobiet. Po 2037 r. wiek emerytalny ma być powiązany ze średnią długością życia.
Jeśli nie masz tak długiego stażu, emeryturę dostaniesz dopiero po ukończeniu 67 lat – ten próg jest taki sam dla kobiet i mężczyzn.
Minimalny staż w Bułgarii to 15 lat, ale tylko w wariancie „67 lat i 15 lat stażu”. Te 15 lat musi być rzeczywistym ubezpieczeniem (действителен осигурителен стаж), czyli okresami pracy ze składkami, a nie okresami tylko doliczonymi. Z pełnym stażem (w 2026 r. 39 lat i 10 miesięcy u mężczyzn i 36 lat i 10 miesięcy u kobiet) przechodzisz na emeryturę w zwykłym wieku.
Lata pracy w Polsce i innych krajach UE/EOG liczą się do bułgarskiego stażu (zasada sumowania okresów), ale NOI płaci emeryturę tylko za lata ubezpieczenia w Bułgarii.
Emerytura z NOI to dochód, od którego się ją liczy, pomnożony przez procent za każdy rok stażu.
Przykład: jeśli zarabiałeś dokładnie średnią krajową (współczynnik 1), za 10 lat stażu dostajesz 13,5% średniego dochodu składkowego w kraju, a za 5 lat – 6,75%.
Osoby po 70. roku życia bez prawa do emerytury mogą dostać socjalną emeryturę (социална пенсия за старост) – od 1 lipca 2026 wynosi ona 183,81 € miesięcznie. Emerytury nie są w Bułgarii opodatkowane.
Jeśli masz wymagany pełny staż, możesz przejść na emeryturę do roku przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Emerytura jest wtedy na stałe niższa – o 0,4% za każdy miesiąc brakujący do wieku emerytalnego, czyli najwyżej o 4,8%. Osobne zasady mają m.in. nauczyciele oraz osoby, które pracowały w I lub II kategorii pracy (ciężkie i szkodliwe warunki).
Na emeryturze możesz dalej pracować – emerytura nie jest wtedy zmniejszana.
Bułgaria stosuje unijne zasady koordynacji zabezpieczenia społecznego (rozporządzenie 883/2004 – obowiązuje w krajach UE, na Islandii, w Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii). Dla ciebie oznacza to trzy rzeczy:
Jeśli w jakimś kraju byłeś ubezpieczony krócej niż rok, ten kraj może nie wypłacać osobnej emerytury – ale te miesiące nie przepadną, uwzględni je inny kraj przy obliczaniu twojej emerytury.
Mieszkasz w Polsce? Nie składasz osobnego wniosku w Bułgarii. Jeden wniosek o emeryturę składasz w ZUS – na formularzu EMP z załącznikiem EMZ oraz formularzem E 207 PL, w którym wpisujesz wszystkie kraje, w których pracowałeś, i swój numer ubezpieczenia w Bułgarii. ZUS przekaże wniosek do instytucji w Bułgarii, a każdy kraj przyśle ci osobną decyzję. Sprawy dotyczące Bułgarii prowadzi I Oddział ZUS w Warszawie, ale wniosek złożysz w każdej placówce ZUS albo przez PUE ZUS. Jeśli nigdy nie pracowałeś w Polsce, wniosek składasz w kraju, w którym byłeś ostatnio ubezpieczony.
Mieszkasz w Bułgarii? Składasz jeden wniosek na miejscu, a tamtejsza instytucja przekaże go do ZUS.
Emeryturę przyznaje NOI (nssi.bg) – oddział terytorialny (ТП на НОИ) właściwy dla twojego adresu stałego lub aktualnego. Wniosek to formularz УП-1, a emerytura nie przychodzi automatycznie. Złóż go w ciągu 2 miesięcy od dnia, w którym spełnisz warunki – wtedy emerytura należy się od tej daty; jeśli się spóźnisz, dostaniesz ją dopiero od dnia złożenia wniosku. Wniosek możesz złożyć osobiście, przez ostatniego pracodawcę albo elektronicznie – z kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub osobistym kodem NOI (ПИК, персонален идентификационен код). Z kodem ПИК sprawdzisz też na stronie NOI dane o swoich składkach.
Zobacz też: Renta w Bułgarii · Praca w Bułgarii – gdzie szukać, zarobki i pierwsze kroki
Stan na październik 2026 r. Kwoty i wiek emerytalny zmieniają się co roku – przed decyzją sprawdź je w instytucji w Bułgarii.
