Wielka Brytania

Wielka Brytania ma 69,6 mln mieszkańców. Dane o rynku pracy pochodzą z brytyjskiego urzędu statystycznego (Office for National Statistics, ONS), który stosuje nieco inne grupy wiekowe niż Eurostat – dlatego nie można ich bezpośrednio porównywać ze średnimi unijnymi, które podajemy dla innych krajów.

Bezrobocie rośnie: z 3,8% w 2022 r. do 4,9% w 2025 r. (osoby w wieku 16 lat i więcej), a w okresie maj–lipiec 2026 r. nadal wynosiło 4,9%. Najmocniej odczuwają to młodzi – bezrobocie wśród osób w wieku 16–24 lat wzrosło z 10,7% w 2022 r. do 15,0% w 2025 r. Wskaźnik zatrudnienia jest stabilny: w 2025 r. i w okresie maj–lipiec 2026 r. pracowało 75,1% osób w wieku 16–64 lat. W okresie czerwiec–sierpień 2026 r. było 702 000 wolnych miejsc pracy – mniej więcej tyle samo co na początku roku.

Największa zmiana dla obywateli UE: od wyjścia Wielkiej Brytanii z UE do pracy potrzebujesz wizy, chyba że masz status osoby osiedlonej (settled status) lub wstępnie osiedlonej (pre-settled status) w ramach EU Settlement Scheme – programu dla obywateli UE mieszkających w Wielkiej Brytanii przed brexitem. Obywatele Irlandii nadal mogą mieszkać i pracować w Wielkiej Brytanii bez żadnego zezwolenia. Językiem pracy jest angielski.

Dwie oficjalne listy imigracyjne pokazują, gdzie według rządu brakuje pracowników:

• Immigration Salary List (zaktualizowana w listopadzie 2025 r.) – np. kierownicy w opiece, starsi opiekunowie i pomocnicy pielęgniarscy, murarze, dekarze, cieśle i stolarze, spawacze, technicy laboratoryjni i farmaceutyczni, biolodzy, graficy i projektanci multimediów, muzycy i tancerze,
• Temporary Shortage List (opublikowana w lipcu 2025 r.) – prace wymagające średnich kwalifikacji, np. technicy laboratoryjni i technicy obsługi IT, administratorzy baz danych, elektrycy, hydraulicy, spawacze, mechanicy pojazdów, kierownicy robót budowlanych, analitycy danych i kierownicy logistyki.

Obie listy mają znaczenie głównie wtedy, gdy potrzebujesz wizy Skilled Worker: przy pracach z tych list wystarczy niższa pensja albo niższy poziom kwalifikacji. Ogólnie popyt na pracowników słabnie – w okresie czerwiec–sierpień 2026 r. było 702 000 wolnych miejsc pracy, a liczba pracowników na listach płac spadła w ciągu roku do lipca 2026 r. o 101 000 – więc starannie zaplanuj poszukiwania i wysyłaj wiele aplikacji.

Publiczne służby zatrudnienia to Jobcentre Plus, część Departamentu Pracy i Emerytur (Department for Work and Pensions, DWP), w Anglii, Szkocji i Walii. W Irlandii Północnej tę rolę pełnią biura Jobs and Benefits. Zacznij od:

• Find a job – portal z ofertami DWP: możesz szukać bez konta i filtrować prace w pełni zdalne, hybrydowe lub stacjonarne; do aplikowania potrzebujesz konta,
• Civil Service Jobs – oferty pracy w brytyjskich ministerstwach i agencjach rządowych,
• nidirect – jak znaleźć pracę w Irlandii Północnej.

Zanim zaczniesz pracę, każdy pracodawca musi sprawdzić twoje prawo do pracy w Wielkiej Brytanii – zwykle za pomocą kodu (share code), który dostajesz online, albo na podstawie dokumentów imigracyjnych (obywatele Irlandii pokazują paszport). Uważaj na oferty pracy wysyłane przez WhatsApp: Find a job ostrzega przed oszustwami rekrutacyjnymi wymierzonymi w osoby szukające pracy.

Praktyczne porady krok po kroku – jak szukać pracy, jak napisać CV i jak przygotować się do rozmowy w Europie – znajdziesz w naszym cyklu Jak znaleźć pracę za granicą – 10 praktycznych poradników.

National Careers Service (brytyjska rządowa służba doradztwa zawodowego) tak radzi przygotować brytyjskie CV:

• podaj imię i nazwisko, numer telefonu, adres e-mail i – jeśli masz – link do profilu zawodowego, np. na LinkedIn,
• nie podawaj wieku, daty urodzenia, stanu cywilnego ani obywatelstwa,
• nie umieszczaj w CV danych kontaktowych innych osób – napisz „references available on request” (referencje na życzenie).

Rozmowa kwalifikacyjna: dokładnie przeczytaj opis stanowiska, dowiedz się czegoś o firmie i przygotuj przykłady ze swojego doświadczenia. Przy pytaniach o kompetencje korzystaj z metody STAR (situation, task, action, result – sytuacja, zadanie, działanie, rezultat). Przed rozmową online sprawdź komputer i połączenie i bądź gotowy 5–10 minut wcześniej. Więcej porad przed rozmową kwalifikacyjną.

Dyplomy: UK ENIC, prowadzony przez Ecctis na zlecenie rządu brytyjskiego, porównuje zagraniczne kwalifikacje z brytyjskim systemem (Statement of Comparability – zaświadczenie o porównywalności). Żeby sprawdzić, czy twój zawód jest regulowany i kto jest regulatorem, skorzystaj z Regulated Professions Register (rejestru zawodów regulowanych).

• Płaca minimalna (od kwietnia 2026 r.): 12,71 £ za godzinę od 21 lat (National Living Wage), 10,85 £ w wieku 18–20 lat, 8,00 £ poniżej 18 lat i dla praktykantów (apprentices). Stawki zmieniają się co roku 1 kwietnia.
• Czas pracy: nie więcej niż przeciętnie 48 godzin tygodniowo, zwykle liczone średnio w okresie 17 tygodni – ale możesz podpisać z pracodawcą porozumienie o rezygnacji z tego limitu (opt-out). Osoby poniżej 18 lat: najwyżej 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo.
• Przerwy: 20 minut przerwy, jeśli pracujesz dłużej niż 6 godzin dziennie, 11 godzin odpoczynku między dniami pracy i 24 godziny wolnego w każdym tygodniu (albo 48 godzin co dwa tygodnie).
• Nadgodziny: prawo nie gwarantuje za nie dodatkowego wynagrodzenia – sprawdź umowę. Twoja przeciętna płaca za wszystkie przepracowane godziny nie może jednak spaść poniżej płacy minimalnej.
• Urlop: prawie wszyscy pracownicy mają 5,6 tygodnia płatnego urlopu w roku – 28 dni, jeśli pracujesz 5 dni w tygodniu. Pracodawca może wliczyć do tego dni ustawowo wolne (bank holidays).
• Umowa: pierwszego dnia pracy musisz dostać pisemne zestawienie najważniejszych warunków (wynagrodzenie, godziny pracy, urlop, miejsce pracy, okres próbny); szersze zestawienie (emerytury, układy zbiorowe, zasady dyscyplinarne) dostajesz w ciągu 2 miesięcy.

Jeśli nie masz statusu settled ani pre-settled (i nie jesteś obywatelem Irlandii), jako student z UE przyjeżdżasz do Wielkiej Brytanii na wizie studenckiej (Student visa), tak jak wszyscy inni (opłata za wniosek: 558 £). Zasady pracy dla osób z wizą studencką:

• Studenci na poziomie studiów wyższych mogą pracować do 20 godzin tygodniowo w trakcie semestru i na pełen etat poza semestrem; poniżej poziomu studiów wyższych limit wynosi 10 godzin tygodniowo.
• Nie możesz prowadzić działalności na własny rachunek, pracować jako zawodowy sportowiec ani artysta estradowy, ani zajmować stałego stanowiska na pełen etat.
• Praktyki, które są integralną częścią twojego kierunku, są dozwolone.

Staże: jeśli jako stażysta wykonujesz realną pracę, jesteś traktowany jako „worker” (pracownik) i musisz dostawać co najmniej płacę minimalną. Wyjątki: staże krótsze niż rok, które są obowiązkową częścią brytyjskiego kursu w szkolnictwie policealnym lub wyższym, samo obserwowanie pracy (work shadowing) i wolontariat w organizacjach charytatywnych. Jako turysta (visitor) nie możesz wykonywać żadnej płatnej ani bezpłatnej pracy, praktyk ani stażu.

Myślisz najpierw o studiach w tym kraju? Zobacz Studia w Wielkiej Brytanii – praktyczne informacje.

1. Prawo do pracy: przed rozpoczęciem pracy sprawdza je pracodawca – podajesz mu share code (kod, który dostajesz online) albo dokumenty imigracyjne; obywatele Irlandii pokazują paszport.
2. Numer National Insurance: potrzebujesz go do podatku i składek National Insurance (brytyjskiego ubezpieczenia społecznego). Jeśli masz eVisa albo biometryczną kartę pobytu, numer może już być na twoim koncie UKVI; w przeciwnym razie złóż wniosek online – może to potrwać do 4 tygodni. Możesz zacząć pracę, zanim go dostaniesz, jeśli udowodnisz prawo do pracy.
3. Opieka zdrowotna: zarejestruj się u lekarza GP (lekarza rodzinnego). W Anglii jest to bezpłatne i nie potrzebujesz dokumentu tożsamości, potwierdzenia adresu ani dowodu statusu imigracyjnego. Jeśli przyjeżdżasz na wizie, przy składaniu wniosku zwykle płacisz dopłatę zdrowotną (immigration health surcharge) – przy wizie Graduate zwykle 1 035 £ za każdy rok.
4. Podatek: w roku podatkowym 2026–27 pierwsze 12 570 £ dochodu jest wolne od podatku (Personal Allowance); potem 20% do 50 270 £, 40% do 125 140 £ i 45% powyżej (Anglia, Walia i Irlandia Północna – Szkocja ma własne progi).

Problemy z wynagrodzeniem albo warunkami pracy? Acas (niezależna służba doradcza ds. stosunków pracy) bezpłatnie i bezstronnie doradza w Anglii, Szkocji i Walii.

Jeśli nie jesteś obywatelem Wielkiej Brytanii ani Irlandii i nie masz statusu w ramach EU Settlement Scheme, do pracy w Wielkiej Brytanii potrzebujesz wizy – dotyczy to teraz także obywateli UE. Jako turysta z UE potrzebujesz elektronicznego zezwolenia na podróż (ETA) i możesz zostać do 6 miesięcy, ale nie możesz pracować. Główne ścieżki:

• EU Settlement Scheme – tylko dla osób, które mieszkały w Wielkiej Brytanii do 31 grudnia 2020 r. (i członków ich rodzin). Termin minął 30 czerwca 2021 r.; spóźnione wnioski są przyjmowane tylko z uzasadnionych powodów.
• Wiza Graduate – po brytyjskich studiach licencjackich albo podyplomowych (postgraduate), dopóki masz jeszcze wizę studencką: 2 lata, jeśli złożysz wniosek do 31 grudnia 2026 r., 18 miesięcy, jeśli złożysz go od 1 stycznia 2027 r. (3 lata po doktoracie). Opłata 937 £ plus dopłata zdrowotna.
• Wiza Skilled Worker – oferta pracy od zatwierdzonego pracodawcy w kwalifikującym się zawodzie, zwykle z pensją co najmniej 41 700 £ rocznie albo stawką rynkową („going rate”) dla danego stanowiska – w zależności od tego, która kwota jest wyższa (w niektórych przypadkach 33 400 £). Musisz mówić po angielsku; wiza jest ważna do 5 lat, potem trzeba ją przedłużyć.
• Youth Mobility Scheme – do 2 lat dla młodych ludzi z wymienionych krajów (np. Australii, Kanady, Japonii, Islandii, Andory); obecnie na liście nie ma żadnego kraju UE.

Wszystkie wizy pracownicze są wymienione na GOV.UK – wizy pracownicze.

• Eurostat – ludność na 1 stycznia (2026),
• Office for National Statistics – przegląd rynku pracy, wrzesień 2026, stopa bezrobocia 16+, stopa bezrobocia 16–24, wskaźnik zatrudnienia 16–64,
• GOV.UK, płace i warunki pracy – stawki płacy minimalnej, czas pracy, przerwy w pracy, nadgodziny, prawo do urlopu, pisemne zestawienie warunków zatrudnienia, stażyści,
• GOV.UK, pierwsze tygodnie – potwierdzenie prawa do pracy, numer National Insurance, stawki podatku dochodowego,
• GOV.UK, wizy – EU Settlement Scheme, wiza Graduate, wiza Skilled Worker, Youth Mobility Scheme, Appendix Student (warunki pracy), wiza studencka, przyjazd do Wielkiej Brytanii jako obywatel UE, Common Travel Area (wspólny obszar podróżowania),
• Home Office – Immigration Salary List, Temporary Shortage List,
• DWP – Find a job, Jobcentre Plus; nidirect – praca w Irlandii Północnej,
• National Careers Service – części CV, porady przed rozmową kwalifikacyjną,
• NHS – jak zarejestrować się u lekarza GP,
• UK ENIC – uznawanie zagranicznych kwalifikacji; Regulated Professions Register,
• Acas – porady dotyczące praw pracowniczych.

Wszystkie źródła są po angielsku. Aktualizacja: październik 2026.